Badator Korrika berriz, bi urteren ondoren, eta aukera paregabea dugu berriz ere euskararekin bat egin eta kaleetara euskararen aldeko aldarriak ateratzeko. Atharratzen ekin zion bideari martxoaren 19an Korrikaren 24. edizio honek, eta Bilbon topatuko du helmuga martxoaren 29an, “Euskara gara” lelopean.
24.edizio honek, gainera, badu bere berezitasuna gure herrian: izan ere, 2025. urtean zendu zen Irune Etxebarriari, korrikaren sortzaile eta sustatzaileari, omenaldia egin dio Itzubaltzeta-Romon AEKak. Euskal Herri osoan zehar, eta baita gure herrian ere, belaunaldiz belaunaldi egindako lanari esker ospatzen dira gaur egun korrika bezalako egitasmo aldarrikatzaile, eder eta arrakastatsuak; eta bizi osoan zehar euskararen militante izan diren horiei aitortza egitea da gutxienekoa.
Are, egungo egoeran berebiziko garrantzia du euskararen aldeko aldarrikapen nekaezin horrek. Euskararen aurkako oldarraldiaren testuinguruan, hizkuntza eskubideen alorrean atzerapausoak emateko arriskua ez da inolako huskeria. Alde batetik, azken asteetan jakin dugu oldarraldi hori uste baino antolatuagoa zegoela; eta beste alde batetik, nahiz eta tartean helegiterik ez egon, gurea bezalako udalerrietan hizkuntza-eskakizunak ez dira nahikoak euskal hiztunen eskubide linguistikoak bermatzeko.
Adibide zehatzak emanez, Getxoko Udalak pasadan urtean iragarritako Enplegu Eskaintza Publikoak 95 lanpostu beteko ditu, baina horietatik erdiek baino ez dute euskararen ezagutza eskakizuna jasoko; gainerakoetan, hizkuntza-eskakizunak atzeratu edo zuzenean ezarri gabe utziko dira. Honen aurrean EH Bildutik eskatu genuen, etorkizuneko lan-deialdi guztietan euskarazko eskakizuna derrigorrez ezartzea, normalizazio plana betearazteko baliabideak jartzea, eta udal-zerbitzu guztietan euskaraz eta gaztelaniaz artatzeko eskubidea bermatzea. Osoko bilkuraren gehiengoak ezezkoa eman zion proposamenari.
Honek bolo-bolo dagoen itxurakeriaren inguruko eztabaida ere ekartzen du gogora: zenbait eragilek euskararen kontra lan egiten dute —edo behintzat ez dute aldeko apusturik egiten—, eta gero argazkian agertu gabe geratzeak kezkatzen ditu. Euskararen normalizazio prozesuari korrikak erakutsi bezala behar zaio ekin, tipi tapa tipi tapa aurrera eta atzerapausorik eman gabe.
Otsailean jakin izan dugu Udalak zazpi milioi euro baino gehiago galdu dituela, bestelako gizarte-beharretara edo auzoetako inbertsioetara bideratu zitezkeenak. Eta zein da zazpi milioi euro hauek galtzeko arrazoia? Utzikeria, eraginkortasunik eza eta kudeaketa txarra, beste behin ere.
Kobratu ez diren zazpi milioi horiek hainbat isun, tasa eta zergari dagozkie, edota OHZ eta EJZ (Jarduera Ekonomikoen gaineko Zerga) kobratzeari uztea. Galdu diren diru-sarreretako batzuk 2022. urtekoak dira, baina beste batzuk aspaldikoak dira. Beraz, jakin nahi dugu zergatik urte hauetan guztietan ez den arazo hori konpondu (kontuan hartuta EAJk urte hauetan guztietan kudeatzen duela arlo hori, eta, zehazki, zinegotzi bera 2015etik).
Egoera horren aurrean, EH Bilduk galdera sorta bat erregistratu du Ogasun Batzordean, zer gertatu den jakiteko eta, hala badagokio, erantzukizun politikoak eskatzeko. Prentsan irakurri ahal izan dugunez, 2017an Udalak tresna informatiko bat erosi zuen, eta lan-karga automatizatu edo murriztu beharrean, handitu egin zuen, zerga-kudeaketarako gora-behera larri ugari zeudelako.
Besteak beste, jakin nahi dugu egia ote den programa horrek zigor eta zerga horiek kobratzea zaildu zuela; programa informatiko hori martxan jartzeagatik Udalak ordaindu zuen zenbatekoa, eta nor izan zen enpresa hori kontratatzeko erabakia hartu zuena. Halaber, galdetuko dugu ea egia den lan hori egiteko azpikontratatutako enpresak bere software propioa ote zuen, eta ea horrek udal-talde teknikoari zaildu ote zion espedienteak banan-banan berrikustea. Jakin nahi dugu zenbat kostatu zitzaizkigun enpresa horren lanak, zenbat bildu zuen, zergatik erabaki zen enpresa bat kontratatzea udal-lan hori egiteko, eta abar. Kobratzeari utzi zaizkion zor handienak, antza denez, dagoeneko iraungita edo hartzekodunen konkurtsoan dauden enpresei dagozkie. Halaber, enpresa horiek zeintzuk diren azaltzeko eskatuko dugu.