EDITORIALA

Algortako Portu Zaharra.

| 2026-04-17 10:00:00

Algortako Portu Zaharra, Getxoko bihotz historiko eta sinboloa, bidegurutzean dago, honen nortasuna desitxuratzeko arriskupean. Kontrolik gabeko gentrifikazio eta erakundeen utzikeriaren agertoki bihurtzen ari da auzotarrentzako izan beharko litzatekeen algortako portua.

Gentrifikazioa jada ez da urruneko mehatxua, errealitate nabarmena baizik. Auzoak pisu turistikoen ugaritzea eta auzo-bizitzaren galera pairatzen ditu. Kasurik nabarmenena Etxetxu eraikinarena da, udaletxearen egoitza zaharra eta udalerriaren ikurra. Onartezina da ataripe publikoa itxita egotea 2023ko azarotik, habe bat hautsi delako, negozio pribatuak bete betean funtzionatzen jarraitzen duen bitartean.

Horri beste elementu bat gehitu behar zaio: Ur Partzuergoak portuko aparkalekuan ponpaketa-hodiak berritzeko obrak. Euriteetan itsasora isuriak saihesteko beharrezkoak badira ere, lan horiek 18 hilabetez luzatuko dira eta horien inpaktua kezkagarria da: 25 aparkaleku kendu dituzte Portu Zaharrean, dagoeneko kolapso kronikoa duen eremuan.

Bertakoentzat ia ezinezkoa bihurtu da autoa euren auzoan uztea. TAO zerbitzua ordaindu arren, bisitariek espazio osoa okupatzen dutela ikusten dute, auto ilara etengabeekin eta espaloi eta bidegorrietan aparkatutako autoekin. Horri azpiegitura eskasak gehitu behar zaizkio, hala nola Portu Zaharreko igogailua, etengabeko matxurek are gehiago zailtzen baitute mugikortasuna.

Egoera horren aurrean, ez dira nahikoa berandu iristen diren "azterketa teknikoak". Eraginkortasuna erakutsi zuten neurriak berreskuratu behar dira, hala nola La Ola jatetxetik trafikoa bertan bizi direnei mugatzea. Pandemian zehar, murrizketa horrek oinezkoei protagonismoa itzuli zien eta haurrei autoen beldurrik gabe jolastea ahalbidetu zien.

Getxoko Udalak ezin du beste aldera begiratzen jarraitu. Premiazkoa da auzo bizitza eta ondarearen babesa turismo ustiapenaren gainetik lehenetsiko dituen plan bat. Portu Zaharra ez da soilik turismo liburuxka bateko erreklamo bat; gure herriaren memoria bizia da, eta ezin dugu onartu obren eta axolagabetasunaren azpian hondoratzea.

EH Bilduren kilometroko argazkia Korrikaren 23. edizioan.

| 2026-03-26 09:18:00

Badator Korrika berriz, bi urteren ondoren, eta aukera paregabea dugu berriz ere euskararekin bat egin eta kaleetara euskararen aldeko aldarriak ateratzeko. Atharratzen ekin zion bideari martxoaren 19an Korrikaren 24. edizio honek, eta Bilbon topatuko du helmuga martxoaren 29an, “Euskara gara” lelopean.

24.edizio honek, gainera, badu bere berezitasuna gure herrian: izan ere, 2025. urtean zendu zen Irune Etxebarriari, korrikaren sortzaile eta sustatzaileari, omenaldia egin dio Itzubaltzeta-Romon AEKak. Euskal Herri osoan zehar, eta baita gure herrian ere, belaunaldiz belaunaldi egindako lanari esker ospatzen dira gaur egun korrika bezalako egitasmo aldarrikatzaile, eder eta arrakastatsuak; eta bizi osoan zehar euskararen militante izan diren horiei aitortza egitea da gutxienekoa.

Are, egungo egoeran berebiziko garrantzia du euskararen aldeko aldarrikapen nekaezin horrek. Euskararen aurkako oldarraldiaren testuinguruan, hizkuntza eskubideen alorrean atzerapausoak emateko arriskua ez da inolako huskeria. Alde batetik, azken asteetan jakin dugu oldarraldi hori uste baino antolatuagoa zegoela; eta beste alde batetik, nahiz eta tartean helegiterik ez egon, gurea bezalako udalerrietan hizkuntza-eskakizunak ez dira nahikoak euskal hiztunen eskubide linguistikoak bermatzeko.

Adibide zehatzak emanez, Getxoko Udalak pasadan urtean iragarritako Enplegu Eskaintza Publikoak 95 lanpostu beteko ditu, baina horietatik erdiek baino ez dute euskararen ezagutza eskakizuna jasoko; gainerakoetan, hizkuntza-eskakizunak atzeratu edo zuzenean ezarri gabe utziko dira. Honen aurrean EH Bildutik eskatu genuen, etorkizuneko lan-deialdi guztietan euskarazko eskakizuna derrigorrez ezartzea, normalizazio plana betearazteko baliabideak jartzea, eta udal-zerbitzu guztietan euskaraz eta gaztelaniaz artatzeko eskubidea bermatzea. Osoko bilkuraren gehiengoak ezezkoa eman zion proposamenari.

Honek bolo-bolo dagoen itxurakeriaren inguruko eztabaida ere ekartzen du gogora: zenbait eragilek euskararen kontra lan egiten dute —edo behintzat ez dute aldeko apusturik egiten—, eta gero argazkian agertu gabe geratzeak kezkatzen ditu. Euskararen normalizazio prozesuari korrikak erakutsi bezala behar zaio ekin, tipi tapa tipi tapa aurrera eta atzerapausorik eman gabe.