EH Bilduk uste du Atristaini buruzko erabakiak aplikazio analogikoa izan beharko lukeela dozenaka kasutan


2022-02-18

Xabier Atristain behin-behinean aske utzi du Audientzia Nazionaleko Zigor Arloko Salaren Hirugarren Sekzioak, hau da, epaitzen ari den Salak, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak berriki hartutako erabakia aintzat hartuta. EH Bilduk oso positibotzat jo du Atristainen espetxeratze arbitrarioaren konponbide hori, nahiz eta salatu nahi duen hainbat urtetan egindako kaltea, bidegabeko zigorra bete baitu.

Inkomunikazioak tortura gertatzeko beharrezko inguruabarrak sortzen ditu. Orain, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak onartu du horrek, gainera, bidezko prozesu baterako eskubidea urratzen duela. Autoinkulpazio horiek eta inkomunikaziopean torturapean erauzitako hirugarren pertsonei egindako inkulpazioak, Audientzia Nazionalaren jardueraren oinarrian egon dira. Audientzia Nazionalak ez zuen egia argitu nahi, ezta justizia egin ere; zigor oso gogorrak ezartzea izan da beti bere asmo eta helburu bakarra.

Gaur egungo preso politikoetatik ia ehun inguruk torturak salatu zituzten, eta horiei errua leporatzeko eta beste batzuei errua leporatzeko balio izan zuten, zigorrak gehienezko espetxe-alditara eramanez.

Estrasburgoko Auzitegiaren doktrina horrek aplikazio analogikoa izan beharko luke dozenaka kasutan, torturaren biktima horien eskubideak berrezarriz, orain kondena bidegabeen pean baitaude. Gainera, posible eta beharrezkoa da hausnarketa bat egitea, torturak salatu dituzten eta epaiketa justua izateko eskubidea urratu zaien presoentzat justizia trantsizionaleko neurriak errazteko. Estatuaren biktimek gero eta babes handiagoa dute nazioarteko erakundeen aldetik, eta egia judizial bat finkatzen ari dira, Espainiako justizia horretara egokitzera behartzen duena.