Nafarroa

EH Bildu “pozik” agertu da Nafarroako aurrekontuei egindako ekarpenekin

| 2021-11-27 10:23:00

Alderdi politikoa “pozik” agertu da zuzenketa bidez egindako ekarpenekin, aurrez adostutako tokiko finantziazioaren igoerarekin eta Nafarroako Gobernuarekin sinatutako aurrekontu-akordioan jasotako 10 milioi euroko partidekin bat egin dutenak.

Hala, EH Bildu Nafarroa talde parlamentarioak 71 zuzenketa partzial erregistratu ditu 2022rako Nafarroako Aurrekontu Orokorraren Proiektuari. Gainera, aurrekontuak onartzeko aukera izango duten beste talde parlamentarioekin batera, beste hainbat zuzenketa erregistratu ditu.

EH Bilduren eta Nafarroako Gobernuaren arteko aurrekontu-akordioan jaso zen bezala, alderdiak ondorengo arlo hauetan aurkeztu ditu zuzenketak: hezkuntza, osasungintza, eskubide sozialak, lurralde-kohesioa, landa-garapena, kultura eta migrazio-politikak.

Aurkeztutako zuzenketa partzialek 3.400.000 euro baino gehiagoko balio osoa dute, EH Bilduren proposamenetatik aurrekontu-aurreproiektuan sartutako 10 milioi euroei gehitzen direnak.

Hezkuntza Departamentuari dagokionez, EH Bilduren eskariz Aurrekontu Proiektuan dagoeneko sartu diren 1,5 milioi euroei beste milioi euro bat baino gehiagoko partidak gehitu zaizkie orain. Horien artean, batez ere hezkuntza-azpiegiturak berritzeko eta hobetzeko partidak dira nagusi, hala nola, Aiegin ikastetxe publiko berri bat jartzeko proiektua, Ultzamako eskolako jantokia eraberritzea edota Mendigorriako eskola eta Biurdanako institutuaren estalkiak, azken hori Geroa Bairekin batera.

Osasungintzari dagokionez, aurreproiektuan jasotako ia 3 milioi euroei zuzenketa partzialek 300.000 euro baino gehiago gehitzen dizkiete; horietatik 200.000 euro Tuterako Gayarre Osasun Etxea handitzeko dira. Era berean, beste partida batzuk Desamiantatze Planerako, San Juan Adinekoen aldeko Itun Hitzarmenerako eta toki entitateei zahartze aktiborako dirulaguntzak emateko dira.

Eskubide Sozialetan eta Migrazio Politiketan, aurreproiektuan sartutako 1.665.000 euroez gain, aurkeztutako zuzenketak 250.000 euro ingurukoak dira. Horien artean, nabarmentzekoak dira Gizarte Errealitatearen Behatokirako partida bat, “gazteek etxebizitza eskuratzeko duten aukerari buruzko diagnostikoa” egiteko, Lantxotegi elkartearekin hitzarmen bat sinatzea gazte migratzaileekin programa egiteko eta beste partida batzuk, Parlamentuko beste talde batzuekin, hainbat elkarteri laguntzeko.

Lurralde Kohesioari dagokionez, aurreproiektuan sartutako 2 milioi euroei beste 1,2 milioi euro inguru gehitu zaizkie, Nafarroako hainbat kontzeju eta udali zuzendutako partidetan. Partida horiek hainbat hobekuntza lan egiteko eta toki garapeneko proiektuak bultzatu eta zabaltzeko dira, hala nola Mimukai Leitzan, Olaztiko harrobia zaharberritzeko, Zangozako hiltegi zaharra eta Bakaikuko eskola zaharrak erabilera sozialetarako zaharberritzeko edota Zizur Nagusiko bide osasungarrien sarerako.

Landa Garapenean, EH Bilduk ekoizpen ekologikoaren aldeko apustuari eusten dio, Podemosekin batera bultzatutako 110.000 euro Ekoalderekin hitzarmena egiteko. Halaber, Aralarren guardetxe bat eraikitzea (150.000 euro) eta abeltzaintza-azpiegiturak (100.000 euro) bultzatzen ditu, beste talde batzuekin batera.

EH Bilduk Kultura Departamentuari 400.000 eurotik gorako zuzenketak ere aurkeztu dizkio, aurreproiektuan sartutako 264.000 euroei gehituta. Hala, 100.000 euroko zuzenketa da azpimarragarria, Uharteko Udalari “Espazio Eszeniko Berria” izeneko proiekturako transferentzia egiteko. Gainera, beste hainbat proiektu finantzatzen dira, hala nola Muesto Oteiza, Nafarroako Antzerki Sarea, Amaiur 1522ren oroitzapenezko jarduerak…

Era berean, EH Bilduk nabarmendu du 100.000 euroko zuzenketa bat, tokiko telebisten ikus-entzunezko produkziorako laguntza, hain zuzen. Horrekin batera, ekoizpen ekologikoarekin, adingabeen eskubideekin eta euskararen sustapenarekin lotutako hainbat partidak ere aurkeztu ditu, besteak beste.

Hala, EH Bilduren ustez, bai proiektuan sartutako partidek baita orain aurkeztutako zuzenketek ere “Aurrekontu Proiektua nabarmen hobetuko dute eta, beraz, zerbitzu publikoak eta gizarte- eta lurralde-kohesioa indartuko dituzte”.


 

EH Bilduk Osasungintza eta Justizia kontseilarien agerraldi bateratua eskatu du, Iruñeko kartzelan preso baten heriotzaren ondoren

| 2021-11-11 12:43:00

EH Bildu Nafarroa talde parlamentarioak Migrazio Politiketako eta Justiziako kontseilari Eduardo Santosek eta Osasungintza kontseilari Santos Indurainek batera agertzeko eskaera egin du, “Iruñeko espetxean osasun-arretaren arloan izandako aurrerapenen berri emateko, espetxe-osasunaren eskumena onartu ondoren, eta hartutako osasun-neurrien berri emateko, preso dauden pertsonen eskubideak, baliabide saniatarioetarako iristagrritasuna eta osasun-zerbitzuak erabiltzeko aukera bermatzeko”.

Era berean, EH Bilduk ahozko galdera bat erregistratu du Osasun kontseilariari zuzenduta, osoko bilkuran erantzun diezaioten. Zehazki, formazio politikoak jakin nahi du “zer baliabide dituen Nafarroako espetxe-osasunaren kontingenteak, Iruñeko espetxean dauden presoek osasun-arreta duina jasotzeko eskubidea bermatzeko”.

Halaber, talde parlamentarioak informazio-eskaera bat ere egin du, “espetxeetako Idazkaritza Nagusiak eta Nafarroako Gobernuak Iruñeko espetxean osasun mentaleko eta berdintasunerako programak sustatzeko sinatutako hitzarmenaren kopia bat” eskuratzeko.

Ekimen horiek guztiak ostegun honetan bertan, azaroaren 11n, Salhaketa Nafarroak Iruñeko kartzelan preso baten heriotza salatuz egindako jakinarazpenaren harira datoz.

EH Bilduren ustez, “errealitate hori onartezina da gizarte demokratiko batean”, eta agerian utzi du “Nafarroak espetxe-osasunaren eskumena bere gain hartu zuenetik hiru hilabete igaro ondoren, oraindik ez dagoela medikurik Iruñeko kartzelan eguneko 24 orduetan”.

Ildo horretan, EH Bilduk defendatu egin du “preso guztien osasunerako eskubidea eta kalitatezko osasun-arreta jasotzeko eskubidea”. “Orain, Nafarroak espetxeetako osasun-eskumena du, eta Gobernuaren betebeharra da kalitatezko arreta hori bermatzea”. Horregatik, EH Bilduren ustez, “beharrezkoa” da Osasun eta Justizia departamentuak “azalpenak ematea horri buruz, eta egoera horiek saihesteko jardutea”.

EH Bilduk Iruñean, Burlatan, Eguesibarren eta Uharten Erripagañaren etorkizuna erabakitzeko auzo-kontsulta eskatu dute

EH Bilduk Iruñean, Burlatan, Eguesibarren eta Uharten Erripagañaren etorkizuna erabakitzeko auzo-kontsulta eskatu dute

| 2021-10-01 12:56:00

EH Bilduk Iruñean, Burlatan, Huarten eta Eguesibarren dituen udal taldeek ekimen  komun bat defendatuko dute udaletan, Nafarroako Gobernuari Erripagañaren etorkizun administratiboa erabakitzeko prozesua has dezala eskatzeko. Alderdi subiranistak prozesu horretan auzokoen artean kontsulta egitea eskatu du, hartzen den azken erabakia bertan bizi direnen nahiekin bat etor dadin. EH Bilduk ekimena publiko egin du, bizilagunen eskaeraren lekukoa hartuta; izan ere, lau udaletako udal talde guztiei hilaren 22an bidalitako gutun baten bidez, "zatiketa administratiboak dakarren geldialdia askatzeko" eskatu zuen, eta eztabaida prozesu bat abiaraztea eskatu zuen.

Udal bakoitzean defendatuko den testuak gogorarazi duenez, Erripagañaren etorkizunari behin betiko heltzeko beharra, 17.500 biztanlera iritsiko dela aurreikusten baita, auzoak ez ezik, "lau udaletako udal taldeek ere partekatzen dute". "Eztabaida zabal, sakon eta parte-hartzailearen ondorioz, alde guztiek onartutako adostasun proposamen bat egotea litzateke desiragarriena", adierazi du alderdi soberanistak. EH Bilduren jarrera argia da: "Dena dela, prozesu hau bere garaian Mendillorriko bizilagunen kontsultaren antzekoa eginez amaitu beharko litzateke".

Auzokoen kontsulta lehenesten duten lau puntu

Lau Udalbatzaren hurrengo osoko bilkuretan aurkeztuko den proposamenak lau adostasun puntu proposatzen ditu. Lehenengoan, Nafarroako Gobernuari eskatzen zaio Lan Mahai baten buru izan dadila, lau udalekin koordinatuta, "Erripagañaren etorkizuna zehazteko". Mahai horretan bertan, bizilagunen ordezkaritza batek ere parte hartzea proposatu da.

Bigarren akordio-puntuak udal bakoitzak bere gain hartu beharko lukeen konpromisoa ezartzen du, hau da, udal gisa jarrera bat "adostea", auzoarentzat irtenbide azkarrak errazteko Lan Mahaiaren barruan. Foro horrek, era berean, eta garatzen duen eztabaidaren ondorioetatik abiatuta, "Erripagañako herritarren artean kontsulta bat egiteko diseinua eta metodologia ahalik eta adostasun handienarekin" landuko ditu. Hori da hirugarren akordioa.

Laugarrenak prozesu honetan ordezkatuta dauden erakunde guztien eta, batez ere, Nafarroako Gobernuaren aldetik, "PSISen proposatutako aldaketari buruzko behin betiko erabaki oro Erripagañaren etorkizun instituzionala zehaztu arte atzeratzea" eskatu du, lehen deskribatutako prozesuaren bidez.

Behin betiko irtenbideak bilatzeko unea iritsi da

Erripagañako PSISa 2010eko maiatzean onartu zuen behin betiko Nafarroako Gobernuak, lau udalerriren lurralde-eremu bat hirigintzaren aldetik antolatzeko eta planifikatzeko. "PSISek diseinu eta plangintza arazo handiak izan ditu", gogorarazi du EH Bilduk. Foru-dekretu baten bidez, 2014ko maiatzean, udal-mugarteen mugak erregularizatu ziren, eta 2016ko urriaren 15ean esparru-akordio bat sinatu zen lau udalerrien artean, " Udaleko hainbat zerbitzu publiko emateko lankidetza- eta koordinazio-ildo nagusiak, ahalik eta eraginkortasun eta efizientzia handiena lortzeko". Horretarako sortu zen Erripagañako udalerrien arteko kontseilua, nahiz eta bai Iruñeak bai Burlatak, Eguesibarrek eta Huartek  ere adostutakoaren "behin-behinekotasuna" aitortzen zuten, eta epe ertain eta luzerako helburu gisa hartzen zuten "behin betiko irtenbide bat, ziur asko eremu hori udalerri kopuru txikiago bati esleitzetik igaro behar duena".

EH Bilduren ustez, esparru-hitzarmen hartatik bost urte igaro direnean eta PSISen aldaketa garrantzitsu bati hasiera eman zaionean, "une erabakigarri batean gaude zuzkiduren, etxebizitzaren, mugikortasunaren edo behin betiko antolamenduaren arloetan erabakiak hartzeko, eta zentzuzkoa dirudi pentsatzea hori dela testuinguru egokia Erripagaña auzoak bere etorkizuna modu iraunkor, egonkor eta behin betikoan definitzeko behar diren erabakiak har ditzan". Alderdi soberanistaren proposamenean lehentasuna duena "auzo honetako bizilagunen onura eta lasaitasuna" da, baita tartean dauden udalen egonkortasuna ere. " Ondorioz, uste dugu iritsi dela garaia prozesu parte-hartzaile zabal eta bizia diseinatzeko, non guztiok parte hartuko dugun eta erabakiak adostasunez eta koordinatuta hartzeko aukera emango digun", laburbildu du formazio abertzaleak.

EH Bilduren ustez, Adituen Batzordearen txostenak «Sozietateen gaineko Zergaren erreforma egiteko beharra berresten du»

| 2021-10-01 12:06:00

EH Bildu Nafarroa talde parlamentarioak adierazi duenez, Adituen Batzordeak Sozietateen gaineko Zergaren pizgarri fiskalei buruz egindako txostenak «zoritxarrez, zentzuzko zalantza bat baino gehiago zena berresten du: pizgarrien ezartzea justifikatzen duten helburuak ez dira lortzen».

Adolfo Araiz parlamentariak, EH Bilduko Ekonomia eta Ogasun arloko bozeramaileak, ohar batean adierazi duenez, «berresten da pizgarri horiek ez zirela behar bezala diseinatu, izan ere, dirubilketa txikiagoa edo merkataritza-sozietate onuradunek zergak gutxiago ordaintzea ez den beste zerbait ez da izan». Hala, nabarmendu duenez, «aztertutako bost onura fiskaletatik, Adituen Batzordeak proposatu du horietako lau ezabatzea, bai beste era bateko jarduera publiko ez-fiskalekin ordezka daitezkeelako, bai ‘eraginkortasunari dagokienez, egokitasunari buruzko zalantzak’ daudelako».

Ildo horretatik, Araizek azpimarratu du txosten horrek «orain arte defendatzen genuena berretsi besterik ez duela egiten: Sozietateen gaineko Zergaren erreformari ekiteko beharra, diru-bilketa handiagoa izan dadin, nahiz eta karga-tasei buruz eta, bereziki, Nafarroan oso salbuespen garrantzitsuak dituen gutxieneko zerga-ordainketari buruz hausnartu beharko litzatekeen, ia baliogabetzen baitute».

EH Bilduko parlamentariak «balioa» eman dio azterketa honi, «partziala bada ere», eta gogorarazi du «Nafarroako Gobernuaren eta gure Talde Parlamentarioaren arteko azken aurrekontu-akordioaren emaitza» izan dela. «Aspalditik eskatu izan dugu horrelako txosten bat egiteko, zerga honetan pizgarri fiskalek duten eraginkortasuna aztertzeko. Pizgarri fiskalen kostua oso handia baitzen, 125 milioi eurotik gorakoa», adierazi du.

Horregatik guztiagatik, Araizek uste du txosten honen ondorioak «ezin direla ezertan geratu, eta Nafarroako Gobernuak horiek kortuan hartu behar dituela hurrengo aldaketa fiskalan Parlamentuan aurkezterakoan». «Ezin da ahaztu onura horien kostua 63 milioi euro ingurukoa dela gaur egun. Fiskalitateari buruzko hurrengo negoziazioan, ondorio horiek nola ezarri planteatuko diogu Gobernuari», gaineratu du.

Era berean, EH Bilduko parlamentariak Foru Gobernuari eskatu dio «batzordearen lanei jarraipena emateko, aztertu ez diren pizgarri fiskalak azter ditzan (I+G+B, ingurumenekoak, edo ekoizpen zinematografikoekin eta ikus-entzunezko serieekin lotutakoak); izan ere, horietako bat, I+G+B, 30 milioi eurotik gorakoa da, hau da, zerga osoaren laurdena.

EH Bilduren ustez, Konstituzionalaren epaia “eraso larria” da Nafarroako eskubide historikoei

| 2021-09-24 11:18:00

EH Bildu Nafarroak “gogor” kritikatu du Konstituzio Auzitegiak duela ordu batzuk argitaratutako epaia, hiru lege baliogabetu eta Nafarroako Foru Berriko beste hiru zehaztu dituena. “Onartezintzat” jo du “KAk Nafarroa beste autonomia-erkidego batzuekin parekatzea, eta, beraz, Nafarroak bere arau zibilak arautzeko eskumen historikoak dituela alboratzea”.

Arantxa Izurdiagak, Foru Berria aldatzeko eta eguneratzeko Ponentziako presidente eta EH Bildu Nafarroako parlamentariak kritikatu duenez, epaian emandako argudioa “Foru Berriaren Legearen espirituaren guztiz kontrakoa da”.

Izurdiagaren hitzetan, “Konstituzio-Auzitegiak bere eskumenak gainditzen ditu gure zuzenbide zibilari dagozkion legeak interpretatzeko orduan, Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiari legokiokeena”. “Espainiako Konstituzioa tresna bateratzaile gisa erabiltzeko beste saiakera bat da honakoa eta, beraz, Nafarroaren ahalmen legegilea eta gure esparru juridikoa erabakitzeko gaitasuna murrizteko saiakera da”, kritikatu du.

EH Bilduko parlamentariaren iritziz, epaiak “zalantzan jartzen ditu Nafarroako zuzenbide zibilean aurrerapauso handiak dakartzaten alderdi garrantzitsuak, zeinetan Nafarroak jada bazuen zenbait eskumen, hala nola ordainean ematea edo kredituak lagatzea”. Izurdiagak defendatu duenez, “funtsezko tresnak dira herritarren eskubideei lehentasuna emateko, bankuen interesen aurrean, eta, hain justu, tresna horiek dira KAk baliogabetu nahi dituenak, herritarren interesen kaltetan eta beste interes jakin batzuen alde”.

Ildo horretatik, Izurdiagak balioan jarri du araua aho batez onartu zela Nafarroako Parlamentuan, bai eta “hiru urtez gizarte zibilaren partaidetzarekin eta legelari adituen gainbegiratze zorrotzarekin egin dugun lan handiaren emaitza” dela ere. “Gure autogobernua gizartearen zerbitzura gauzatzearen adibide argia da”, nabarmendu du.

Hala, alderdi politikoak defendatu du lanean jarraituko dutela Foru Berria “bere osotasunean” indarrean egon dadin. “Azkenaldian indartzen ari diren jarrera birzentralizatzaile eta autoritarioen aurrean, gure autogobernuan sakontzeko apustua egiten dugu EH Bildun, Nafarroa eta Estatuaren arteko benetako alde biko harreman batekiko errespetuagatik eta sinetsita gaudelako gizarte bidezkoago, berdintasunezkoago eta solidarioago baterantz aurrera egiteko tresnarik onena dela, gure Foru Berrian islatzen den bezala”, aldarrikatu du.