AKTUALITATEA

| 2026-07-24

Rebeka Ubera EH Bilduko legebiltzarkideak gaur salatu duenez, Osakidetzak murrizketak egiten jarraitzen du anbulatorioetan udako hilabeteetan, eta, Eusko Jaurlaritzak bultzatutako komunikazio-kanpainak gorabehera, Lehen Mailako Arretaren egoera bere onera etorri gabe dago oraindik.

Osasun Sailak berak emandako datuen arabera, 2026an osasun-zentroen %62k soilik mantentzen du normaltzat jotzen den jarduera; zifra hori 2025ekoaren berdin-berdina da, eta oso urrun dago 2023an erregistratutako %75etik.

Datuek azken urteotako bilakaera islatzen dute:

• 2023: 225 jarduera normaleko zentroak (%75).

• 2024: 155 zentro (%46).

• 2025: 211 zentro (%62).

• 2026: 210 zentro (%62).

"Hobekuntza irudia eman nahi digute, baina Osasun Sailaren datuek gezurtatu egiten dute kontakizun hori. 2026an 2023ko mailaren azpitik jarraitzen dugu, eta egoerak ez du hobera egin", adierazi du Uberak, gaur goizean Barakaldoko Urban osasun-zentroaren aurrean egindako agerraldian.

EH Bilduko legebiltzarkideak ohartarazi du, gainera, langileen arazoak ez direla udara mugatzen, baizik eta errealitate iraunkor bihurtu direla hainbat osasun zentrotan.

"Ikusten ari gara lehen hamar mediku zeuden anbulatorio batzuetan orain bost daudela urte osoan. Ondarroan, adibidez, zazpi mediku izatetik hiru izatera pasatu dira, eta udan nabarmen egiten du gora bertan bizi direnen kopuruak. Ez gara egoera puntualez ari, Lehen Mailako Arretaren degradazio progresiboaz baizik", esan du.

Era berean, EH Bilduk gogora ekarri du gero eta zailtasun handiagoak daudela Barakaldo bezalako udalerrietan mediku-hitzordua lortzeko, non erretiroen eta hirigintza-hazkundearen aurrean plangintzarik ez izateak gero eta presio handiagoa eragiten ari den osasun-zerbitzuetan.

Kalitatezko arreta bermatzen ez duen "normaltasuna"

Era berean, Uberak zalantzan jarri du Osakidetzako arduradunek osasun zentroen egoera deskribatzeko erabili duten "normaltasun" kontzeptua.

"Osakidetzak normaltasunaz hitz egiten duenean, ordutegiez ari da soilik. Baina atea irekita mantentzeak ez du esan nahi kalitatezko arreta bermatu behar denik. Plantillak ez dira nahikoak, agendak gainezka daude eta hitzordu asko irailerako ematen ari dira dagoeneko", adierazi du.

Egoera horri gehitu behar zaizkio, EH Bilduren arabera, bero boladetan profesionalek eta pazienteek osasun zentro ugaritan egon behar duten baldintzak. "Ezin da izan uda bakoitzean arazo berdinekin eta aurreikusteko modukoak diren egoerei aurre hartzeko gaitasun falta berarekin topo egitea", gaineratu du.

Koalizio soberanistak Etengabeko Arretako Gune (EAG) ezberdinetan medikurik gabeko txandak normalizatzeaz ere ohartarazi du, eta salaketaren arabera, egoera hori Durango, Amurrio, Bermeo, Lekeitio, Basauri, Amorebieta, Eibar, Donostia, Iztieta, Hernani, Zarautz eta Laudio bezalako udalerrietan gertatzen ari da.

"Duela urte batzuk salbuespenezko neurri gisa aurkezten zena ohiko praktika bihurtzen ari da. Kontingentzia plana deiturikoak behin-behineko erantzuna izateari utzi dio, funtzionatzeko egiturazko forma bilakatzeko", azaldu du Uberak.

"Marketin gutxiago eta soluzio gehiago"

EH Bilduren ustez, Osakidetzari eragiten dioten arazoek izaera estrukturala dute eta sakoneko neurriak behar dituzte.

"Guztiok uler dezakegu oporren edo salbuespenezko egoeren ondorioz zailtasunak izatea une jakin batzuetan. Onargarria ez dena da, planifikazio faltagatik, salbuespenekoa arau bihurtzea", adierazi du legebiltzarkideak.

Ildo horretan, Eusko Jaurlaritzak osasun zerbitzu publikoaren irudia hobetzeko bultzatu dituen kanpaina instituzionalak kritikatu ditu Uberak.

"Marketina asko erabiltzen badute ere, herritarrek lehen mailako arreta eskuratzeko zailtasun berberak dituzte. Irudi kanpainetara bideratzen duten ahalegin bera bideratuko balute Osakidetzako egiturazko arazoak konpontzera, egoera oso bestelakoa litzateke. Marketin gutxiago eta soluzio gehiago", esan du.

Medikuen sindikatuarekin lortutako akordioari kritikak

Azkenik, EH Bilduk zalantzan jarri du Osasun Sailak eta Medikuen Sindikatuak berriki lortutako akordioa, osasun sistemaren sakoneko arazoei heltzen ez diela iritzita.

"Irtenbideak ez dira arazoak kronifikatzen dituzten akordio partzialetatik pasatzen. Osakidetzak behar duena estrategia bat da, aspalditik arrastaka daramatzan egiturazko gabeziei aurre egitea ahalbidetuko duena", adierazi du Uberak.

Gainera, akordio hori negoziatzeko modua kritikatu du legebiltzarkideak. "Berriro ere alde batera utzi dira negoziazio kolektiboa eta Osakidetzako Mahai Sektoriala, hori baita profesional guztiei eragiten dieten gaiak negoziatzeko eskumena duen organoa. Auzitegiek askotan argi utzi dute gai horiek horretarako prestatutako guneetan negoziatu behar direla, eta ez direla komunikatzera mugatu behar aldebiko akordioak lortu ondoren", amaitu du.