Donostia

Berrogeialdiak etorkizunerako bidaia oparitu digu

Olaia Duarteren iritzi artikulua

| 2020-04-03 16:25:00

Krisi garaietatik onena ateratzen dela esan ohi da, eta krisia ondo kudeatzen asmatzen duena indartuta ateratzen dela. Izan ere, egunotan ikusten ari gara elkartasuna eta lan komunitarioa –auzolana– derrigorrezko berrogeialdi honen protagonista bihurtzen ari direla. Donostiar askok erabaki dute elkartzea eta zaintza sareak sortzea euren auzoetan, behar gehien dutenei laguntzeko (bakarrik bizi diren adinekoak, behar ekonomiko desberdinak dituzten familiak eta abar). Merkatari eta ostalari txikiak ere eredugarri izan dira, eta eguneroko menuak prestatzea erabaki dute, orain arte elikagai bankuaren laguntza jasotzen zuten familia eta pertsonen artean banatzeko –Pandora eta Gandarias jatetxeak, adibidez-. Gainera, oraingoz 123 donostiarrek erabaki dute diru kopuru bat jartzea «etxean geratu» leloa jarraitu ezin duten pertsona horiei guztiei laguntzeko, hau da, etxerik ez dutenei, eta 7.000 euro baino gehiago bildu dira egun batzuetan, Donostiako Harrera Sare Herritarra kudeatuko dituenak.

Esan ohi da, halaber, krisi egoeretan jabetzen garela benetan zer axola duen eta zer ez. Eta krisi berrien prebentzioari begira hobetu beharreko esparruak detektatzeko ere balio dute. Martxoaren 15ean alarma egoera ezarri zenetik gure hirian gertatutakoa ikusita, eta hiriko kolektibo, erakunde eta bizilagun askoren eskaerak lehen pertsonan entzun ondoren, uste dut hiru lehentasun urgenteren edota etorkizuneko erronken aurrean kokatzen garela.

Lehenik eta behin, merkataritza txikiaren papera gure auzoetan. Udalak makro-merkataritza-guneak bultzatu ditu urteetan zehar (Garbera zabaltzea, Belartza proposatzea …), baina egunotako beharrek erakutsi digute gertukoaren balioa, etxe ondoko dendarena, garraiorik behar ez duena, arreta pertsonalizatua duena, Whatsapp enkarguak ere eskaintzen dizkiguna, eta erosketaren bila jaisten garenean dena prest duena ahalik eta seguruen egon gaitezen.

Eta, era berean, berrogeialdiak etorkizunerako bidaia oparitu digu: zer gertatuko da gure kaleetan azken urteotako denda txikiak ixteko joerak bere horretan jarraitzen badu? Gogoratu behar da hiriko denden %10 itxi dituztela azken 4 urteetan, eta bereziki kezkagarria da Grosen kasua, itxiera horien %40 biltzen baititu. Etorkizunerako bidaia horretan ikusten ditugu bizitzarik gabeko kaleak, produktuak lortu ahal izateko garraiobide baten erabateko menpekotasuna, dendetan lan egiten zutenak langabezian… Eta hori ikusita, erakundeetatik premiazko konpromisoa hartu behar dugu merkataritza txikiaren aldeko benetako apustu eraginkorra egiteko, eta merkataritza gune handien moratoria betearazteko.

Bigarrenik, aspalditik mugimendu feministarekin batera iragartzen genuen beste krisi bat jarri du mahai gainean osasun krisi honek: mendekotasuna duten pertsonen zaintzaren krisia. Eta datu positibo gisa esango dut COVID-19k, gutxienez, gure adinekoak egunero artatzen dituzten etxez etxeko 400 laguntzaileri merezi duten aitorpena ematen lagundu duela. Orain, aitorpen sozial hori aitorpen ekonomiko eta laboral bihurtzea falta da, langile horiek gaur egun bizi duten prekarietate-egoeratik atera daitezen, bai etxebizitzetan lan egiten dutenak (Donostiako etxeetan lan egiten duten emakume migratzaile guztiak ahaztu gabe), bai adinekoen egoitzetan lan egiten dutenak ia urtebete daramate greban, erakundeen erantzunaren zain).

Eta hirugarrenik, etxebizitza duin bat izateak duen garrantziaz konturatu gara egunotan. Teorian hori jada bagenekiela esan daiteke, Etxebizitzaren Euskal Legeak etxebizitza eskubide subjektibo gisa aitortzen duelako. Baina, praktikan, plan estrategiko, zirriborro, txosten eta proiektuen artean pertsonak galdu dira bidean. Eta martxoaren 15tik «geratu etxean» leloak gogorarazten digu hirian 200 pertsona baino gehiagok ez dutela non geratu. Hirugarren sektoreko erakundeen presioak lortu du Donostiako Udalak 180 bat pertsona hartzeko lekuak egokitzea, baina oraindik egunero 70 inguru lo egiteko leku baten zain geratzen dira aterpe horien atarian. Eta nire galdera da: zer gertatuko da jende honekin guztiarekin alarma egoera amaitzen denean? Aterpe horietako ateak itxi eta kale gorrian utziko ditugu? Pentsatu nahi dut horrek guztiak balioko digula konturatzeko gizarte osasuntsu eta kohesionatu bat izateko modu bakarra ongizate-sistema indartsu bat eraikitzea dela, inor atzean utziko ez duena.

Donostiako Herritarren Harrera Sareak egunotan argitaratutako komunikatuaren hitz batzuk hartuko ditut: «Ez da onargarria egiten ari diren ekintza positiboen atzean ezkutatzea, gero benetan larriak diren egoeren aurrean gizatasun faltaz jokatzen badugu, ekintza positibo horiek guztiak antzu bihurtzen direlako».
Espero dezagun derrigorrezko geldialdi honek, elkartasunerako eta hausnarketarako aukera honek, nahi dugun hiriari forma ematen eta indartuta ateratzen lagunduko digula.

Donostian hezkuntza unibertsala bermatzeko eta haurren konfinamenduari aurre egiten laguntzeko hainbat neurri proposatu ditu EH Bilduk

EH Bilduk Donostian dugun egoerari buruzko txosten bat egin du, eta hiriko hezkuntza-komunitateekin, sindikatuekin, auzoetako boluntarioen sareekin eta beste eragile batzuekin partekatzen ari da, eta Udal Gobernuari eta gainerako talde politikoei konpromisoak eskatu dizkie

| 2020-04-03 11:39:00

TXOSTENA

COVID-19 pandemia krisi honen aurrean hartutako hezkuntza irtenbideak diseinatzerakoan familia eta ikasle prototipo zehatz batean pentsatu da, egoera txarrean dauden kolektiboak kontuan hartu gabe. EH Bilduk beharrezkotzat jotzen du neurri zuzentzaileak hartzea, instituzio guztietan eta baita Donostiako udalean ere. Inguruko udalek egoerari aurrea hartzeko eta behar dutenei ordenagailuak eta Interneterako sarbidea eskaintzeko gaitasuna izan dute. Donostiako Udal Gobernua, Covid19ren krisi honetan beste neurri batzuk hartzerakoan bezala, berandu doa jada, baina horrek ez du esan nahi guztiz beharrezkoak diren hainbat neurri hartzeko garaiz ez gaudenik.

Ildo horretan, EH Bilduk ekimena hartu du, eta sortutako egoera aztertzen duen dokumentu bat egin dugu. Bertan, guztiz gauzagarriak diren hainbat neurri proposatzen ditugu, eragile sozial eta politikoen eta Donostiako hezkuntza-komunitatearen artean adostu beharko liratekeenak, eta, nolanahi ere, osasun-berme guztiekin gauzatu beharko liratekeenak, birusaren hedapenari eustea baita oraindik ere gizarte osoaren lehentasuna.

Bestalde, auzoetan sortu diren boluntariotza eta zaintza sareekin ere harremanetan gaude, ikasleei laguntzeko formulak aztertzeko. Auzoetako sare horietan 600 boluntario baino gehiago parte hartzen ari dira eta, orain arte, adinekoei laguntza ematen ibili dira. Orain, berriz, prest agertu dira Donostiako ikasleen arteko desberdintasunak arintzeko eta hezkuntzarako eskubidea bermatzeko neurriak hartzeko.

Udal Gobernuaren konpromisoa lortzea falta da, baliabide materialak eskaintzeko (kultur etxeetan eta liburutegietan, esaterako, erabiltzen ez diren ordenagailuak) eta baita giza baliabideak ere (haurtxokoetako eta gaztelekuetako langileak …). Udal gobernuaren ardura da inplikatutako eragileen artean koordinazio lanak egitea, hezkuntza-komunitateak, Hezkuntza Saila, zaintzako boluntarioen sareak, Udaltzaingoa, etab.

EH Bilduren aldetik hainbat hezkuntza-komunitaterekin harremanetan jarri gara dagoeneko, haien egoeraren berri izateko, eta egiaztatu ahal izan dugu arazo larria dela Donostian ere.

Eustat-en arabera (2019), seme-alabak dituzten EAEko familien % 91,2k ordenagailua du etxean. Hau da, seme-alabak dituzten familien %8,8k ez dute ordenagailurik. Donostiako datu ofizialen faltan, EH Bildu zuzenean ari gara informazioa biltzen ikastetxeetatik, eta ziurta dezakegu Donostian eremu batzuetan ordenagailurik eta Interneterako sarbiderik eza uste baino zabalduago dagoela. Ehunka dira etxean ordenagailurik ez duten Donostiako haurrak.

Bestalde, gurasoen esku utzi da ikastetxeek bidalitako etxeko lanen jarraipena, baina kasu askotan, hori erraz egitekoa ez dela ikusi da. Alde batetik, guraso askok telematikoki egiten dute lana, beraz ezin laguntzen egon uneoro, eta batzuetan horietako batzuek ez dute izango, ez hizkuntza aldetik, ez ulermen aldetik haurrei laguntzeko mailarik, eta aurrek ezin izango dituzte lanak aurrera eraman.

Gainera, Eusko Jaurlaritzak jantoki-beka duten ikasleei jantoki-zerbitzua etenda dagoen bitartean laguntza horiek mantentzea erabaki badu ere, laguntza horiek zuzenean familietara ez iristea gertatu daiteke.

Laburbilduz, COVID-19 pandemia krisia dela eta, haurrak etxean geratzeko agindua eman eta EAEko Hezkuntza sailak hezkuntza presentziala eten du. Honek, praktikan, esan nahi duena da ikasleak etxetik egingo dutela “lan” eta irakasleek on-line (emaila, barne sareak, sare sozialak) bidaliko dietela egin beharreko lana. Gainera, ikasleak ezin direnez ikastetxeetara joan, bertako zerbitzu guztiak eten egin dira. Tartean, oinarrizkoa: jantoki zerbitzua. Ondorioz, gabeziak eta desberdintasunak sortzen ari dira, batez ere Interneterako sarbide faltagatik. Eta ikasle askoren hezkuntzarako eskubidea urratzen ari da.

ERTEn dauden udal langileen soldatak osatzeko konpromisoa hartzeko eskatu dio EH Bilduk Udal Gobernuari

EH Bilduk proposatu du aurreztutako dirua babes-ekipoak erostera eta dendariei, indarkeria matxistaren biktimei eta bazterketa-arriskuan dauden pertsonei laguntzera bideratzea

| 2020-04-01 11:03:00

Koronabirusak eragindako krisiak udal-zerbitzu publikoetako langileei ere eragiten die, eta horietako askok Enplegua Aldi Baterako Erregulatzeko dosierrak (ERTE) jaso dituzte. Neurriak dBus, garbiketa zerbitzu, kiroldegi eta abarretan lan egiten duten ehunka langileei eragiten die. Oso kezkatuta daude joan den martxoaren 24an ERTEren jakinarazpenak iristen hasi zirenetik. Joan den ostiralean Bozeramaileen Batzordearen azken bilera informalean, Udal Gobernuak jakinarazi zuen 'aztertzen' ari direla soldata osatzeko aukera eta etorkizunerako kontratuei eustea.

EH Bilduk behin eta berriz esan du udal kontratetako langileen soldatak osatu behar direla, hau da, SEPIk soldataren %70 ordainduko duela ziurtatzen badu, udalak beste %30a osatu beharko duela. Gobernuari eskatzen diogu modu ofizialean konpromisoa har dezala langileekin, idatziz, neurri hori hartuko duela adieraziz. Izan ere, osasun krisiaren eta konfinamenduaren eraginaz gain, familia asko ere ziurgabetasun ekonomiko izugarriarekin bizi dira egunotan. Donostiako Gobernuak bere langileei eta, oro har, herritarrei segurtasuna ematen lagundu dezake eta lagundu behar du. Proposatzen ari garen neurri hau udaletxe barruan nola kudeatuko den alde batera utzita, bada garaia ehunka langile hauei ofizialki jakinarazteko udalak bere soldata osatzeko konpromisoa hartzen duela.

Bestalde, ERTEaren eraginez, udalak diru asko aurreztuko du soldatetan. Eta ez dezagun ahaztu donostiar askok ordaindu dutela erabiltzen ez duten zerbitzu bategatik, adibidez, Kirol Txartela. Eta gogora dezagun ere Donostiako udalak 2019an 6,7 milioiko superabita izan zuela, eta kontingentzia fondoa ere erabiltzeko aukera dagoela.

Hauek horrela, EH Bilduk proposatu du udalak aurrezten duen dirua krisiaren ondorioei aurre egiteko ekimenetara bideratzea. COVID19ren ondorio ekonomiko eta sozialei aurre egiteko epe ertainera egin behar diren beste laguntza eta inbertsio batzuk momentuz alde batera utzita, uste dugu berehala konpondu beharreko arazoak daudela, gehiago itxaron ezin dutenak:

  • Babes-ekipoak (gela desinfektatzaileak, maskarak, eskularruak) erostea eta banatzea funtsezkotzat jotzen diren zerbitzu-jardueretako langileentzako: etxez etxeko laguntza-zerbitzuko langileak (publikoki eta Lan Ikuskaritzaren aurrean salatu dute ia babes neurririk gabe ari direla lanean), irekita egon behar duten saltokiak (janari dendak, kioskoak …), bus langileak, kale-garbiketa, sanitarioak, auzoetako zaintza sareetako boluntarioa...

  • Merkataritza txikientzako laguntzak: diru-laguntza sorta bat onartzea krisiak gogor zigortutako sektore honi laguntzeko.

  • Indarkeria matxista: oraintxe bertan emakume asko daude beren erasotzailearekin giltzapetuta Donostian, eta ondorioak lazgarriak izan daitezke. Beraz, beharrezkoa da Udal Gobernuak atal horretara bideratzen dituen baliabideak handitzea. Gogoratu behar da, gainera, Emakumeen Etxea itxita dagoela eta hortik egiten zen prebentzio eta asistentzia lan guztia orain ez dela egiten. Berdintasunaren Udal sailaren ardura da hau dena behar bezala bideratzea.

  • Etxerik gabeko pertsonak: zerbitzu bereziak prestatu badira ere (Atano III., …), gaur egun oraindik kalean bizitzen jarraitzen duten 70 pertsona daude Donostian.

  • Ezohiko gizarte-larrialdietarako laguntzak: bizi dugun larrialdi-egoera dela-eta, laguntzak biderkatu egin behar dira, eta gizarte-langileen balorazioak izan behar du laguntza horiek emateko baldintza bakarra.

Nahiz eta jarduera instituzionala salbuespen egoeran egon, EH Bilduk herritarren zerbitzura lan egiten jarraitzen du. Sindikatuekin, auzo elkarteekin, eragile sozial eta ekonomikoekin, kultur jaialdiekin eta abarrekin harremanetan gaude, eta euren eskaerak modu ofizialean Eneko Goiaren gobernuari helarazten ari gara. Izan ere, gure zinegotziak bitartekaritza-lanak egiten ari dira erakunde horien eta udalaren artean, kasu askotan gainera eskatutakoa lortuz.

Alokairuak eteteko eskatu dio EH Bilduk Etxegintzari

COVID 19k eragindako osasun-krisiak kontaezinezko ondorio sozial eta ekonomikoak sortuko ditu, eta dagoeneko sortzen ari dira. Donostiaren kasuan, egun dauden desberdintasunak areagotuko dira, bai ekonomikoak, bai sozialak. Horregatik, Udal Gobernuak, krisiaren osasun kudeaketa egiteaz gain (udal langileria babesteko neurriak, desinfekzioa eta abar), beste neurri ekonomiko batzuk jarri behar ditu martxan, okerren pasatzen ari diren donostiarrei zuzenduta.

| 2020-03-24 11:38:00

Dakigunez, ERTEak eta EREak ugaritzen ari dira, eta, gainera, autonomo askok ezin dute lan egin "alarma egoera" dela eta. Horiek horrela, Donostiako Udalak, bere eskumenen barruan, abian jar ditzake krisi berri honen ondorio ekonomikoak arintzeko neurriak. Eta, zentzu honetan, argi dago Donostiako herritarren arazo nagusietako bat etxebizitzaren arazoa dela.

Zehazki, Donostiako Etxegintza sozietateak kudeatzen dituen alokairu sozialeko etxebizitzei dagokienez, EH Bilduk Udal Gobernuari eskatu dio errentak bertan behera uzteko, krisi honen ondorioz diru-sarrerak murriztu edo desagertu diren kasuetan (itxiera, ERTE, ERE,...).

Neurri hori martxan jarri ahal izateko, Donostiako Etxegintzan kontseilua egitea eskatu du EH Bilduk. Gai horretaz gain, osasun neurriak eta Osakidetzako langileen lana errazteko neurriak ere proposatuko ditu EH Bilduk. Batetik, Etxegintzak kudeatzen dituen etxebizitzetako edo apartamentuetako elementu komunak garbitzeko protokolo bat proposatuko dugu, adinekoentzako apartamentuei arreta berezia eskainiz. Gainera, Etxegintzak kudeatzen duen etxebizitza-parkean koronabirus kasu positiboek izan dezaketen eraginaren jarraipena egiteko eskatuko dugu, beharrezko izango balitz, behar diren neurriak hartzeko. Eta, bestetik, ospitale, egoitza eta abarretan lan egiten duten langileentzat etxebizitzak edo apartamentu libreak uzteko eskatuko dugu.

Bestalde, alokairuen gaiarekin jarraituz, EH Bilduk proposatu du Udalaren menpe dagoen Zorroaga Fundazioak kudeatzen dituen lokal komertzialen alokairuaren ordainketa bertan behera uztea. Hiriko merkataritza txikiak bizi duen egoera larria arintzera bideratutako neurria da.

EH Bilduk lanean jarraitzen du krisiaren ondorioei aurre egiten, gainerako udal taldeekin elkarlanean. Kolektibo sozialek helarazten dizkiguten kexa eta eskaerekin eta EH Bilduk berak egindako proposamenekin, lanerako eskema bat osatu dugu, aldiro eguneratzen ari garena, eta Bozeramaileen Batzordearen bilera bakoitzean – telematikoki – mahai gainean jartzen duguna.

EH Bilduren erabateko lehentasuna herritarren osasuna da eta horregatik eskatzen ari gara Donostian ezinbestekoak ez diren aurrez aurreko lan guztiak berehala gelditzeko. Gainera, alkateari ere eskatu diogu Osakidetzarekin harremanetan jar dadila, koronabirusaren testa ahalik eta donostiar gehienei egin diezaien eskatzeko. Eta, osasun-neurri horrekin batera, neurri sozioekonomikoak gehiago ez atzeratzeko ere eskatzen ari gara, krisi hau dagoeneko biztanleriaren sektore handietan izaten ari den ondorioak arintzeko.

Krisi batetik eredu berri bat

Analisia, Markel Ormazabalen eskutik.

| 2020-03-18 11:57:00

Modakoak egin zaizkigun tele-bilera edo tele-solasaldi horietako batean ari ginela, Reyes Carrerek alfonbraren irudiarekin deskribatu zuen bizi dugun egoera. Hau da, Covid-19ak sortu duen krisiak orain arte alfonbra azpian ezkutatutakoa azaleratu duela. Eta alfonbraren azpian bizitzaren mantentzea bera genuen. Baina orain alfonbrak itzuli egin du eta zaintzaren krisia agerian geratu da, Covid-19ak kolapsoa ekarri duelako. Eta Euskal Herriko Mugimendu Feministak adierazi bezala, “zaintza krisia egiturazkoa da. Horregatik da beharrezkoa paradigma aldatzea, norbanakoaren autosufizientziaren sinesmenean oinarritutako eredu neoliberala aldatzea eta behingoz bizitza erdigunean jartzea”.

Covid-19aren krisiak bizitzeko moldeak aldatu dizkigu. Baina goitik beherako bektorearekin batera, azpitik, behetik gora eragiten ari diren indarrak ere badira. Eta indar hauek tokiko komunitateen sormena eta kooperazioa aktibatzetik sortu dira:

“Koronabirusaren aurrean, zaintza sareak osatzen ari dira auzoetan” (Irutxuloko Hitza, 2020-03-16)

Aspaldi ari ginen esaten: mende honetako 20. hamarraldi hau giltzarria izango da gizadiaren biziraupena bera auzitan jar dezakeen larrialdiari aurre egin eta garapen eredu justu eta iraunkor baten bideari ekiteko.

Erronka kolosala dugu aurrean, eraldaketa bizkorrak bizi ditugu eta krisiak katebegi asko ditu: zaintzaren egiturazko krisia, klima larrialdia...

Honenbestez, eta EHMFak esandakoarekin bat, ez digu ezertarako balioko krisi honetatik ateratzeak berdin jarraitzeko. Eta “egoera honetatik aterako gara bakarrik gai bagara logika kapitalista eta patriarkal horiek aldatzeko eta bizitza eta zaintzak erdigunean jartzeko”.

Horretarako, interbentzio komunitario sendoak behar dira: “kontakizun komunitario eraldatzaileak sortzeko gai diren elkarlan dinamikak Udalen, gizarte-eragileen eta eragile ekonomikoen artean; komunitateak dauzkan beharrizan sozialak hauteman eta lurraldearen kapital soziala aktibatzeko gaitasuna garatzea”.

EH Bildun argi dugu, egoerari erantzun eraginkorra emateko beharrezkoa dela gizartearekin aritzea, langileen elkarteekin, gizarte mugimenduekin eta beste. Norabide horretan kokatu dugu egun hauetan gure ekinbide politiko eta praktika militantea egun hauetan, herri bezala erantzun eta modu kolektiboan zaintzeko betebeharrari erantzunez.

ALBISTEAK

Ategorrietako sarraskiaren 90. urteurrena

2021-04-14 11:47:00

Ategorrietako sarraskiaren 90. urteurrena dela eta, bertan gertatutakoa oroitzeko eta egun hartan (1931ko maiatzaren 27a, Errepublika aldarrikatu berria) hildako 7 langileak errekonozitzeko proposamena aurkeztuko du Donostiako EH Bilduk.

EH Bildu Udal taldeak Groseko eragileen salaketa aztertuko du

2021-03-29 12:49:00

Joan den ostegunean, Groseko hainbat taldek salatu zuten Donostiako Udaleko idazkariak erabilera turistikoko etxebizitza bat duela Gros auzoan. Talde horiek salatzen zutenez, osoko bilkuretan hartutako erabakien legezkotasunaren bermatzailea denak, Idazkariak, erabilera turistikoko etxebizitzak lehen solairutik gora legeztatzeko aukera baliatu zuen jarduera ekonomiko hori ezartzeko.

EH Bilduk kontzentrazio bat egingo du Kontxan “PNV-PSE: Ez handitu zuloa” lemapean

2021-03-18 11:55:00

Kontzentrazioa martxoaren 28an izango da, 12:30ean.