Zortzi hilabete igaro dira Udal Gobernu honek etxebizitza turistikoetarako lizentzia berriak emateko luzamendua iragarri zuenetik, eta ordutik ia ez da erabaki hartzerik egon. EH Bilduk ohartarazi dugu epeak gainean daudela. Gogoratu behar da baimen berrien etenaldia urtebeteko indarraldiarekin aktibatu zela, eta epe hori apirilaren 18an amaituko dela, neurria Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratu zen egunean (GAO).
Ostatu-erabilera turistikoen modalitate guztien erregulazio berria izapidetzen ari da, eta horrek HAPOren aldaketa puntual bat dakar, eta kontuan izan behar da, aipatutako epea igarotzen bada aldaketa puntual hori onartu gabe, hitzartutako etendura bertan behera utzi beharko dela, aurreko egoerara itzuliz. Are gehiago, Udal Gobernuak, 2022ko urrian erregulazioa modu publikoan iragartzean, baina berehala etetea erabaki gabe, ‘azken deia’ eragin zuen moratoria erabaki eta argitaratu aurretik. Hain justu, eskaeretan igoera bat eman zen. «Udal Gobernuari dei egiten diogu zirrikiturik gabeko araudi berri bat, ausarta eta handinahia, onar dezan, herritarren interesen alde egingo duena».
Gaur goizean prentsaurrekoa eman dute Juan Karlos Izagirre EH Bilduren Donostiako Udaleko bozeramaileak eta Ricardo Burutaran zinegotziak, epeekin kezkatuta daudela adierazteko eta, gainera, planteatzen den moratoria hotel berrientzako iragazkia dela ohartarazteko. «Premiazkoa da aldaketari ahalik eta azkarren bide ematea, hasierako onespena eman dakion», eskatu du Burutaranek, gobernu-taldearen eta gainerako alderdien arteko harremanak prozesuan zehar urriak izan direla aipatuz.
Joan den urriaren 19an bilera informatibo bat izan genuen, eta bilera berri bat egingo genuela aurreratu zitzaigun. Baina bi hilabete igaro dira eta oraindik ez da egin. Orain jakin dugu, EH Bilduk Nekane Arzallus Hirigintzako zinegotziari batzordean interpelatu ondoren, "urtarrilean zehar" bilera batera deituko zaigula, Burutaranek zehaztu duenez. «Jakinarazi zaigu bai testua bai proposamenak hasieran aurkeztutakoak direla. Hau da, ez dirudi udal gobernua prest dagoenik eragozteko saturatuak dauden guneetan halako jarduera gehiago ezartzeko. Kasu batzuetan gomendatutako mugak gaindituta daude eta segregazioa eta gentrifikazioa bezalako fenomenoak ematen dira. Eta, hala ere, jarduera berriak posible izango dira. Honek, dudarik gabe, egoera okertu baino ez du egingo auzo horietan.
Asteazken honetan Udalbatzan aurkeztuko dugun kontrol mozioan, besteak beste, eskatzen dugu onartuko den proposamenak jaso ditzala «hiriko beste auzo batzuetan gomendatutako gehienezko mugak gainditzea saihesteko neurri eraginkorrak», azaldu du Izagirrek. «Arazo larria dugu etxebizitzarekin, haren prezioekin eta erabilera espekulatiboekin negozioa hutsa egiteko. Era berean, azken urteotako kontrolik gabeko turismoak kaleak eta auzoak saturatu ditu, nortasuna galduz eta egunerokoan arazoak sortuz», adierazi du bozeramaileak. Alderdiko bozeramailearen hitzetan, udal proposamena ez da oso anbiziotsua. «Gure kontrol-mozioa tresna bat da luzamendua luza dezaten premiatzeko eta aldaketa zehatza behin betiko bi urtean onartu ahal izateko».
Salbuespenak ezabatu behar dira
EH Bildurentzat beharrezkoa da erregulazioan jasotako edozein salbuespen zuzentzea eta ezabatzea, baldin eta eremu saturatuetan hotel berriak irekitzeko aukera ematen badu, «ondarea babestea» eufemismoa aitzakia hartuta: hala nola elizak, komentuak edo villa historikoak. Arreta berezia jarri beharko litzateke Ategorrieta aldean, adibidez. Ad hoc egindako salbuespena al da? Mariaren Bihotza edo Pio X.aren kasuak ere aipa ditzakegu, biak Grosen. Eta ikastetxe erlijiosoetan eta komentuetan ezartzeko aukera kontuan hartzen badugu, hainbat izan daitezke kasuak. Udal Gobernu honi, halaber, bere betebeharrak bete ditzala eskatzen diogu.
Hiriko pisu turistiko guztiak ikuskatu beharko lituzke, eta "erantzukizunpeko adierazpena" delakoa betetzen dutela egiaztatu. Hau da, indarrean dagoen araudiaren baldintzak betetzea, besteak beste, etxebizitza edo gelen azaleraren arabera baimendu daitezkeen plazen kopuruaren baldintzak betetzea, plaza bakoitzeko 15 m2-ko ratioarekin. Izagirrek adierazi duenez, Eneko Goiaren Gobernuak etxebizitza turistikoak ikuskatzeaz gain, irregulartasunak identifikatzeko, jarduerak eten beharko lituzke hala badagokio. Kezkatzeko moduko datuak daude, eta ez du EH Bilduk bakarrik ohartarazten: moratoriak berak, baita Plan Orokorraren aldaketaren zirriborroak ere, jada aipatzen dute Donostiako biztanleria flotatzailearen (turistak eta bisitariak) eta egoiliarraren arteko proportzioa. Zenbaki globaletan %10ekoa den arren proportzioa (egoiliarren eta bisitarien arteko oreka ez hausteko gomendatutako maximoa), auzo batzuetan % 25etik gorakoa da, eta kopurua, argi eta garbi, jasanezina da, oreka naturala hausten baitu.
Jakin nahi dugu: zer egingo du Eneko Goiaren Gobernuak gai honen inguruan? Gomendatutako mugak gainditzen dituzten eta gentrifikazio egoeran dauden auzoetan ostatu-jarduera berriak ezartzeko aurreikuspena erabat ezabatzea eskatzen dugu. Beraz, eskatzen dugu erregulazio berria ausarta izatea eta zirrikiturik ez eta letra txikirik ez izatea, salbuespenak baztertzea eta donostiarren interes orokorra babestea hiri orekatu eta bizigarri baten mesedetan. Berandu goaz, tramitazioak bere epeak ditu eta, azterketek erakusten dutenez, egoerak okerrera egin dezake denborak betetzen ez badira. Moratoria altxatzea ekarriko luke, GAOn argitaratu zenetik urtebete baino gehiago igaro delako.