Nafarroa

Joku etikoa bermatzeko neurriak proposatu ditu EH Bilduk

| 2021-05-25 13:04:00

EH Bildu Nafarroa talde parlamentarioak, Podemos-Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerrarekin batera, boto partikular bat aurkeztu dio Apustuetxeei buruzko Ponentziatik eratorritako irizpenaren kirol-apustuak eta apustu-establezimenduak arautzeko atalari. Irizpen hori gaur onartu da Nafarroako Parlamentuan, Apustu Etxeen Ponentzian, hiru talde politiko horien aurkako botoekin.

EH Bildu ados agertu da onartutako irizpenean “jasotako ildo nagusiekin”, baina kritikatu du “oso urrun dagoela gure gizartean apustuak eta jokoa eragiten ari diren gizarte- eta osasun-arazo publikoa konpontzeko gaur egungo beharrei erantzutetik”. Hala, EH Bilduren ustez, boto partikularrak bereziki azpimarratzen du “kirol-apustuak egiteko establezimendu berriak ireki eta lehendik daudenak arautzeko mugak ezartzeko premia larria, kontsumitzaileen defentsa, talde zaurgarrien babesa eta, bereziki, adingabeen babesa bermatzeko neurriak ezarriz”.

Arantxa Izurdiaga Ponentziako EH Bilduren bozeramaileak azaldu duenez, “azken urteetan asko ugaritu dira joko-sektoreko lokalak, batez ere apustu-makinetakoak; horrek gizarte-alarma sortu du eta halako establezimenduen ugaritzea mugatzeko eta lehendik daudenak erregulatzeko joko etikoaren ikuspegitik arautzea beharrezkoa da”.

Alde horretatik, EH Bilduren dokumentuak honako hau proposatzen du: “Nafarroan horrelako establezimendu berriak irekitzeko mugak jartzea, horien artean gutxienez 600 metroko distantzia ezartzea eta ostalaritzako establezimenduetan kirol-apustuak egiteko terminalak debekatzea”.

Establezimenduen baldintzei dagokienez, “adin txikikoak eta autodebekatuen erregistroan inskribatutako pertsonak sartzea debekatzea, sarbidearen identifikazio- eta kontrol-prozesuak indartuz” planteatzen da. Horretarako, honako hau ere proposatzen da: “establezimendu horiek prestakuntza-plan bat izan behar dute beren langileentzat, Osasun Publikoaren ikuskaritzarekin; plan horrek joko seguruari buruzko informazioa eta laguntza, erabiltzaileen arrisku-portaerak atzematea eta sektorean droga-mendekotasunak prebenitzeko prestakuntza jasoko ditu”.

Era berean, EH Bilduren boto partikularrak “berariazko funts bat” sortzea planteatzen du “apustu-enpresa horien irabazien % 2aren ekarpenetik osatuko litzatekeena, kirol-apustuekin lotutako joko-patologiak prebenitu eta tratatzeko”.

Europako funtsen kudeaketan gardentasuna bermatzeko Foru Lege proposamena aurkeztu du EH Bilduk

| 2021-05-22 10:35:00

EH Bildu Nafarroa talde parlamentarioak Foru Lege proposamen bat erregistratu du, honako hau planteatzen duena: “Europako Lurraldeen Kohesiorako Berreskurapenerako Laguntzatik (React-EU) eta Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planetik (Next-EU) eratorritako Europako funtsen kudeaketari buruzko Gardentasun Ataria sortzea”.

Adolfo Araiz Ekonomia eta Ogasun Batzordeko EH Bilduren bozeramaileak defendatu duenez, “Nafarroak jasotzen dituen Europako funtsen kudeaketa, Ogasun Ministerioaren arabera 148 milioi euro ingurukoa izango dena, ahalik eta gardenena izan behar da”.

Ildo horretatik, Araizek uste du “ezinbestekoa” dela Gardentasunari, informazio publikoa eskuratzeari eta gobernu onari buruzko Foru Legean, “Europako funtsen bidez finantzatutako proiektuen deialdia, esleipena eta inplementazioa egiteko prozesuan kontrola, gardentasuna eta informazio publikoa herritarrentzat hobetuko dituen mekanismo zehatz bat ezartzea”. “Europako funts horien kudeaketaren garrantzi kuantitatibo eta kualitatiboak gardentasun hori bikoiztea eta Foru Administrazioaren Gobernu Irekiaren Atarian berariazko tratamendua izatea eskatzen du”, adierazi du.

Ildo horretan, EH Bilduk erregistratutako foru lege proposamenak artikulu bakarra proposatzen du, foru lege horri xedapen iragankor berri bat gehitzeko. Hala, "React-EU funtsen kudeaketari buruzko datu publikoak eta publizitate aktiboaren betebeharra duen errekuperazio, eraldaketa eta erresilientzia Planarenak argitaratzea eskatzen da, funtsak kudeatzen dituzten departamentu, erakunde autonomo eta enpresa publikoen informazioa zentralizatuz". Era berean, proposamenak honako hau eskatzen du: "argitaratutako informazioen osotasuna eta irisgarritasuna bermatzea, bai eta behar diren baliabideak ere, Nafarroako Gardentasun Kontseiluak bere eginkizunak behar bezala bete ahal izan ditzan Europako funts horien kudeaketarekin egindako erreklamazioei dagokienez".

Instalazio eoliko eta fotovoltaikoen makroproiektuak behin-behinean geldiaraztera premiatu du EH Bilduk foru Gobernua

| 2021-05-21 12:18:00

EH Bildu Nafarroa talde parlamentarioak mozio bat erregistratu du Foru Gobernuari eskatzeko “luzamendu bat ezar dezala tramitatzen ari diren makroinstalazio eoliko, fotovoltaiko eta horiekin lotutako azpiegituretarako proiektuetan, Nafarroako benetako energia-beharrak aztertu ahal izateko”. Ekimenaren helburua da Gobernuari eskatzea “Nafarroako garapen berriztagarria behar bezala arautu eta planifikatzeko”.

EH Bilduk irmoki defendatu duenez, "beharrezkoa da inplikatutako estamentu guztien eta herritarren artean eztabaida sozial zabala irekitzea, eta, hala, Nafarroa, planifikazio demokratikotik, energia-trantsiziorako eredu izatearen alde egitea, eta ez egotea energia berriztagarrien ekoizle huts gisa ondorio estatistikoetarako".

Laura Aznal EH Bilduren Garapen Ekonomikorako Batzordeko bozeramaileak kritikatu duenez, “Espainiako Estatuan eta Nafarroan, oro har, instalazio berriztagarriei buruzko proiektuak oso maila handian ugaritzen ari dira”. “Proiektu horietako askok inpaktu larriak eragingo lituzkete ezarri nahi diren ekosistemetan, eta, gainera, proiektu batzuek 2030eko Nafarroako Energia Planaren arabera argi eta garbi ezegokitzat jotzen diren eremuetan kokatzen dituzte”, gaitzetsi du Aznalek.

Aznalek nabarmendu duenez, “aurrekaririk gabeko eta irismen handiko trantsizioa behar da energia-sisteman; izan ere, premiazkoa eta ezinbestekoa da energia-kontsumoaren mailak murriztea, autokontsumoa bultzatzea eta energia berriztagarrien garapena sustatzea, erabateko deskarbonizazioa lortu arte”.

Hala ere, EH Bilduko parlamentariak ohartarazi du Nafarroako Gobernuak “egun inslatuta dagoen potentzia laukoitzen duten eta 2030erako ezarritako helburuak aise gaindituko lituzketen energia berriztagarrien proiektuak aurreikusten dituela”.

Horregatik guztiagatik, Aznalen ustez, “parke eoliko eta fotovoltaiko horiek ezin dira edozein preziotan jarri, eta ingurumenaren eta bioaniztasunaren babesak kontuan hartu beharreko faktore ukaezina izan behar du”.

Hala, EH Bilduren mozioak, zehazki, honako hau eskatzen dio foru Gobernuari: “Nafarroako garapen berriztagarria behar bezala arautu eta planifikatzea; gaur egun makroinstalazio eoliko, fotovoltaiko eta azpiegiturakoen izapidetze-prozesuan dauden administrazio-prozedura guztiak behin-behinean etetea; energia-beharren, proiektu horiei aurkeztutako alegazio guztien azterketa zehatza egiteko eta gure ekosistemetan izan daitezkeen eraginen balorazioa ezagutzeko”.

Azkenik, Gobernuari eskatzen dio “azpiegitura eolikoak eta orubeaen izapide, kontzesio eta ezartzean, proiektuek eragindako toki-erakundeen autonomia errespeta dezala, proiektuek beren titulartasuneko lurretan (ondarekoak, zuzenbide publiko edo herrilurrekoak) instalazioa baimentzeko edo ez baimentzeko erabakitzeko gaitasuna mugatzen edo ezeztatzen duten baliabide edo asmo juridikoak erabili gabe”.

 

EH Bilduk polizia-indarkeriaren biktimen legea abiaraztera premiatu du foru Gobernua

| 2021-05-18 18:03:00

EH Bildu Nafarroa talde parlamentarioa “pozik” agertu da Auzitegi Konstituzionalak berriki eman duen epaiaren aurrean, Eskuin Muturreko Taldeek edo Funtzionario Publikoek eragindako Motibazio Politikoko Ekintzen Biktimak Aitortu eta Konpontzeko Foru Legea abalatu baitu. “Nafarroan biktima horien errekonozimendua eta erreparazioa bermatuko zituen lege bat izateko lehen saiakera egin zenetik 6 urte igaro ondoren, legea azkenean indarrean sartzea berri ona da”, adierazi du.

EH Bilduk ohar batean salatu duenez, "legea onartu zenean adierazi genuen bezala, Auzitegi Konstituzionalaren 2018ko epaiak mugatzen duen legea da; izan ere, horrek eragotzi egiten du indarkeria mota horren egia jakitea, gertakariak argitzea eta erantzukizunak zehaztea". Hala ere, "garrantzitsua da organo administratibo bat ezartzea, biktima horien giza eskubideen urraketari buruzko informazio guztia biltzeko eta haien aitortza eta erreparazioa ahalbidetzeko". Halaber, epaia "aurrerapausoa" dela uste du, lege horren onuradunek "bigarren mailako biktimak izateari utz diezaioten".

Ildo horretan, EH Bilduren esanetan, “Espainiako Estatuaren eskuindar erreakzionarioenek lege hau berriro atzera botatzeko egindako beste saiakera baten aurrean, kasu askotan Estatuko aparatuek sustatutako eta babestutako indarkeria bat dagoela ukatuz eta, beraz, biktima horien existentzia bera ere ukatuz, Foru Legeak, azkenean, berme nahikoa du biktima horien errekonozimendua eta erreparazioa onartzeko mekanismoak abian jartzeko”.

Horregatik guztiagatik, EH Bilduk Nafarroako Gobernuari eskatzen dio “Legean jasotako alderdi guztiak azkar garatzeko eta, hasteko, foru legeak IV. kapituluan aurreikusten duen Errekonozimentu eta Erreparaziorako Batzordea sortzeko”.

Era berean, talde parlamentarioak Nafarroako Gobernuko Bake, Bizikidetza eta Giza Eskubideen zuzendari Martin Zabalzaren agerraldia eskatu du, “epaiari buruz egiten duen balorazioa eta lege hori abian jartzeko eta biktimen eskubideak bermatzeko eman beharreko hurrengo urratsak azaltzeko”.

EH Bilduren ustez, Memoria Demokratikoaren Legeak "ez du Espainiako zigorgabetasun ereduarekin hausten”

Sartagudan egindako jardunaldietan koalizioak ondorioztatu duenez, "Legeak aurrerapen positiboak ekarri arren, hutsune handiak ditu Egiaren, Justiziaren eta Erreparazioaren arloan, memoria demokratikoaren atalasea gainditzeko".

| 2021-05-15 16:37:00

EH Bilduk Memoria Demokratikoaren Legeari buruzko "balorazio kritikoa" egin du; izan
ere, irailaren 15ean onartu zuten aurreproiektua Ministroen Kontseiluan, eta Kongresuan
tramitatzeko dago oraindik. Koalizioak 'Memoria Historikoaren eta Errepresio frankistaren
Jardunaldiak' egin ditu Sartagudan, bertan jasotako ekarpenekin, "Kongresurako lan
tresna izango den dekalogo bat osatzeko, eta mugimendu memorialistaren hiru
aldarrikapen nagusi modu integralean jorratzeko: Egia bilatzea, Justizia lortzea eta
Errepresio frankistaren biktima guztientzako Erreparazioa lortzea”.
Nafarroako eta Euskal Herriko memoria-mugimenduetan parte hartzen duten 35 pertsona
baino gehiago izan dira bertan. Hasiera ekitaldian, Sabino Cuadra Amaiurreko diputatu
eta abokatuak eta Bel Pozueta EH Bilduko diputatuak parte hartu dute. Bakartxo Ruiz
Nafarroako bozeramailea ere bertan izan da.
Bel Pozuetak azpimarratu duenez, lege honekin "aukera bat ikusten du eztabaidaren
erdigunean frankismoaren krimenen zigorgabetasuna eta biktimentzako benetako
erreparazioaren beharra kokatzeko", baina ez du ezkutatu nahi izan "oztopo" ugari
aurkitzen ari direla, “batez ere eztabaidari aurre egiteko orduan giza eskubideak urratu
ziren eremu guztietatik eragiteko”. Horretarako, "Espainiako Estatuak jarrera proaktiboa
izatea ezinbestekoa" dela uste du.
Sabino Cuadrak, bere aldetik, Memoria Demokratikoaren Legearen irakurketa kritiko eta
zehatzagoa egin du. "Urrats garrantzitsuak egin dira Estatuak arlo horretako erantzukizuna
bere gain har dezan, eta, ildo horretan, Frankismoaren biktima guztien errolda bat
osatzeaz hitz egiten da, bai eta memoria lekuen errolda bat osatzeaz ere, eta mapa bat
ere, non esklabo lanak osatu ziren leku guztiak markatuko diren”.
Hala ere, “aurrera pauso positibo" horiek onartuz, aurreproiektuaren artikulu guztiak
aztertu ondoren, EH Bilduk ondorioztatu du "egia, justizia eta erreparazioa hobetzeko
tarte handiak" daudela, "memoria demokratikoaren atalasea gainditzeko", eta, ildo
horretan, "Legeak ez dakarrela Espainiako zigorgabetasun-ereduarekiko haustura bat".
"Hau da, eraildako pertsonen errolda bat aurreikusten da, baina ez hilketa horien
erantzuleena; lan esklaboen mapa bat osatzeaz hitz egiten da, baina ez dira ikertzen
esklabutzako lan-baldintzetatik onura handiak lortu zituzten enpresak”. "Frankismoak
egindako desjabetze-lapurretan edo eliz immatrikulazioetan ere ez da sakontzen".
Justizia arloan, EH Bilduk kritikatu duenez, "beste behin ere, ez dago justiziaren gaia
jorratzeko modurik". "Orain arte 100 kereila baino gehiago aurkeztu dituzte udalek
frankismoaren gizateriaren aurkako krimenengatik, eta inoiz ez da lortu justiziaren atea
igarotzea. Horietako bat ere ez da inoiz tramitera onartu ", gogorarazi du Cuadrak.
Horren harira, EH Bilduk esan du beharrezkoa dela "zigor kodea aldatzea eta giza
eskubideei buruzko nazioarteko legezkotasunaren printzipioa sartzea, baita Prozedura
Kriminalaren Legea erreformatzea ere". Halaber, Sekretu Ofizialen Legea erreformatzea
"premiazkoa" dela uste du, "gardentasunaren eta herritarren informazio eskubidea
aitortzearen printzipioetan oinarritutako lege berri bati bide emateko”.
EH Bilduk irmoki defendatzen du "frankismoak ezkutatutako eta isilarazitako aurreko egia
guztiak argitara ateratzeko beharra, Egiaren Batzordeak sortuz" eta "78ko abenduko
fikziozko hesitik haratago hedatu ziren" urraketei buruzkoa, "Konstituzioa indarrean sartu
zenean, hala nola torturen edo haur lapurtuen kasuan”.
Azkenik, bi hizlariek aitortu eta azpimarratu dute memoria historikoaren arloan eman den
"aurrerapen oro" "lan handiari, inplikazioari eta mugimendu memorialisten kemenari
esker" izan dela, eta, beraz, "Ezinbestekoa" dela mugimendu horiek "presente egotea
eta eztabaidan protagonista izatea”.
Sartagudan