Iruñea

EH Bilduk Tokiko Merkataritza Bultzatu eta Babesteko Ordenantzaren tramitea abiarazi du, Udalak oposiziotik egindako araudi bat sortuko du lehen aldiz

| 2021-01-18 14:12:00

Hirigintza Sailak ere asteazkenean hasiko da apustu-etxeak arautuko dituen distantzien sistema izapidetzen, EH Bilduren ordenantza-proposamenean jasotako ekimena

 

Iruñeko Udaleko Presidentzia Batzordeak bihar hasiko du formalki Tokiko Merkataritza Bultzatu eta Babesteko Udal Ordenantza, orain urtebete EH Bilduk abiatutako ekimena. Eta horrekin batera, Udalak EH Bilduk egindako beste ekimen bat izapidetzen hasiko da aste honetan, Hirigintza Batzordeak, datorren asteazkenean, irekiko baitu apustu etxeak arautzeko gutxieneko distantzien sistemaren eztabaida, EH Bilduk 2019ko irailean egin zuen proposamena. "Udal honen historiako bi mugarri garrantzitsuez ari gara; izan ere, oposizioko talde baten ekimenez, izaera arautzailea duten udal-ordenantzak izapidetzen diren lehen aldia da", nabarmendu du alderdi abertzaleak. “Eskuineko hirukoak bi ekimen horiek geldiarazita izan ez balitu, agian tresna eraginkorra izango genuke esku artean ehun urtetik gorako saltokien itxiera saihesteko, hala nola La Algodonera, La Perla Vascongada edo Mertzeria Carmen", deitoratu du koalizioak.

Merkataritza Iruñearen nortasun-ikurra

Tokiko Merkataritza Bultzatu eta Babesteko Udal Ordenantzaren helburua da tokiko merkataritzak hiriarentzat duen garrantzi estrategikoa aitortzea eta hura bultzatu, babestu eta kontserbatzen lagunduko duten neurriak ezartzea, bereziki merkataritza establezimendu enblematikoei dagokionez. Arau-testuaren proposamenak 13 artikulu eta 24 atal ditu. Horien artean, honako hauek daude: hutsik dauden lokalen errolda bat egitea, merkataritza-kate handien ezarpena mugatzeko proposamena, ekintzaileentzako lokalen poltsa bat eta lokal enblematikoak babesteko katalogo bat.

Proposamenen lehen blokeak, tresna administratiboak sortzeari buruzkoak, tokiko merkataritzari laguntza eta prestakuntza emateko bulego baten ideia mantentzen ditu, Nafarroako Gobernuarekin koordinaturik jardungo duena. Modu berean, tokiko merkataritzaren behatoki bat sortzea proposatzen da, merkataritza-establezimenduei buruzko inbentario bat egiteko eta sektorearen errealitatearen etengabeko jarraipena egiteko. Ildo horretan, merkataritza-gune edo ardatz estrategikoen eta merkataritza-gune ahulenen mapa bat egitea proposatzen da, eta mapa horretan lehentasunez jardutea auzo guztiek "interes handiko merkataritza-eremu" bat edukiko dutela bermatzeko.

Proposamen honen eta hasierakoaren arteko aldaketarik handiena Alde Zaharreko edo Zabalguneetako kale berean frankiziak ugaritzea mugatzeko klausulan oinarritzen da; izan ere, kale horretan muga birmoldatu egiten da eta merkataritza-kate handiei soilik eragingo lieke. Beste aldaketa edo berezitasun nabarmen bat babestu beharreko establezimendu enblematikoen zerrenda edo sailkapen bat egitea da. Hiru kategoria ezartzen dira: 75 urtetik gorako establezimenduak, ia barneko eta kanpoko elementu guztiak kontserbatu beharko dituztenak; jarduera berezi bat garatzen dutenak, "Hiri honetako kultura tradizionalaren alderdi material, ekonomiko eta sozialetan esanguratsuak diren edo izan diren ezagutzengatik"; eta "Iruñeko Udal Hirigintza Planaren Katalogoan sartuta babestu beharreko ondare-elementuak" dituzten establezimenduak. Bertan jasota egon daitezela edo ondare-babes ofiziala izan dezatela". Ordenantza-proposamenak establezimendu enblematikoak babesteko eta sustatzeko plan bat jasotzen du, bideragarritasun ekonomikoa bultzatzeko.

Apustu-etxeak, sektorea arautzeko distantzia-sistema

Apustu-etxeak arautzeko sistemari dagokionez, EH Bilduk 2019ko irailean abiarazi zuen arau proposamena hamar artikuluk osatzen zuten eta "jolasarekin lotutako lokalak irekitzeko baldintzak" ezartzen zituen. Alegia, "ikastetxe, kultura, gazte, osasun eta kirol zentroekiko eta gazteek eta haurrek erabiltzen dituzten espazio libreekiko gutxieneko distantziak finkatzea". EH Bilduren proposamenak kirol-, kultura-, hezkuntza- eta jolas-instalazioetatik 400 metroko erradioan dauden kale guztiak jolasik gabeko eremu izendatzea proposatzen zuen, baita jarduera horretako establezimenduen arteko gutxieneko distantzia 400 metrokoa izatea ere. Hartara, gaur egun indarrean dagoen distantzia (100 metro) laukoiztu egiten da eta 2004an onartutako Jarduera Gogaikarri, Osasungaitz, Kaltegarri eta Arriskutsuei buruzko Ordenantzan sartu ez zen klausula bat gehitzen da. Ordenantzaren zati hori da, zehatz-mehatz, asteazken honetan izapidetzen hasiko dena.

EH Bilduk abiarazitako araudiaren jatorrizko testuak ere establezimendu mota horien publizitate-debekua arautzea proposatzen du, baita espazio publikoetatik apustu-etxeen kartelak kentzea ere. Ildo beretik, eta tabakoaren aurkako legeen tankeran, proposamenak jasotzen du Udalak ezin dituela diruz lagundu apustu-etxeek babestutako ekitaldiak, nola lokal fisikoei dagokionez hala online jokoari dagokionez ere. Ekonomiari dagokionez, EH Bilduren testuak zerga arau berri bat sortzea proposatzen du, mota horretako establezimenduei aplikatu beharreko udal zerga fiskaletarako % 15eko tasa barne hartuko duena. Azkenik, gazteek online jokoen eta apustuen erabilerari buruz ikastetxeetan egiten dituzten informazio-jarduerak areagotzea eskatzen da, bai eta Udaltzaingoak horrelako negozioekin lotutako arau-hausteei buruz duen prestakuntza indartzea ere, arreta berezia jarriz adingabeen sarbidean.

Otsailean apustu-etxeak, martxoan merkataritza araudia

Koalizio subiranistaren aurreikuspenen arabera, bi ekimen horietako lehena apustu etxeena izango da. Asteazkenean, Hirigintza Batzordeak horren berri emango du Gobernu Batzordeak izapidea formalki has dezan eta dokumentazioa bidal dezan, udal taldeek aztertu eta emendakinak aurkez ditzaten. "Hasierako onarpena otsailaren 4ko osoko bilkuran egitea espero da", argitu du EH Bilduk.

Tokiko Merkataritza Bultzatu eta Babesteko Udal Ordenantzari dagokionez, bihar Presidentzia Batzordean taldeek aztertu eta emendakinak aurkezteko  epea hasiko da. Araudiak ezartzen duenaren arabera, gutxienez astebeteko iraupena izan behar du, "Nahiz eta aurreikusten den 15 egun edo hiru aste luzatzea". Izapide hori bete ondoren, ateratzen den proposamena (taldeek aurkezten dituzten zuzenketak barne) osoko bilkurara bidaliko da, hasierako onespena eman diezaion. "Martxoko osoko bilkuran gerta daitekeela uste dugu", esan du koalizio soberanistak.

Bi kasuetan, hasierako onespenaren ondoren, jendaurrean zabaltzeko eta alegazioak aurkezteko epea irekiko litzateke, behin betiko onespenaren aurretik

EH Bildu: "Mayak bere benetako aurpegia erakutsi du iruindarroi Frankismoaren krimenak ikertzeko eskubidea ebatsiz"

| 2021-01-15 14:09:00

Na+ek aukeratutako izendapen askeko kargudunak egindako txosten juridikoaren argudioak zalantzan jarri ditu koalizioak, eskuineko hirukoak Udalbatzaren gehiengoaren nahiari muzin eginez kereila NBEra eramatea galarazi nahi duelako

 

EH Bildu udal taldeak ez ditu Navarra Sumak aukeratutako izendapen askeko kargudun batek egindako txosten juridikoaren irizpideak onartzen. Izan ere, txosten honekin Enrique Mayak Udalbatzaren gehiengoaren nahia zapaldu eta Frankismoko krimenen aurkako kereila geldiarazi nahi baitu. "Oso larria da Enrique Mayaren gehiegikeria berri hau justifikatzeko izendapen askeko zuzendari baten argudioak erabiltzea, are gehiago argudio horiek hiri honetako krimen frankistak zigorrik gabe uztea defendatzen dutenean” , salatu du koalizio subiranistak. "EH Bilduk ez dio uko egingo salaketa hau aurrera eramateari, eta ez du onartuko gehiegikeria berri hau erantzunik gabe geratzea, Mayaren eta bere bazkideen benetako izaera politikoa argi geratu da, iruindarroi frankismoaren krimenak ikertzeko eskubidea herritarrei ebatsi nahi baitiete", adierazi du koalizioak.

Salaketa hori Gonzalo Pérez Remondegui Udaleko zerbitzu juridikoen zuzendariak egindako txostenaren edukia egiaztatu ondoren egin da. Txosten horren arabera, Osoko Bilkurak ez du krimen frankisten aurkako kereila Nazio Batuen Giza Eskubideen Batzordearen aurrean "jarraipena emateko" eskumenik, eskumen hori Enrique Mayari bakarrik baitagokio. "Eta hori aurreko legealdian prozesu hau guztia martxan jartzea erabaki zenean, hain zuzen ere, Udalbatzaren akordio baten bidez egin zen arren", gogorarazi du EH Bilduk. Are gehiago, "abenduaren 12an Udalbatzaren gehiengoak kereila NBEn aurkezteko agindua eman zion udalari", gaineratu du. “Alkatetza berri baten aurrean gaude, hemen 40 urtez gertatu zena isilarazi nahi duena, Navarra Suma eta, batez ere, Espainiako ultraeskuinaren kideak pozik uzteko", salatu du koalizioak.

"Gizateriaren aurkako krimenek ez dute preskribatzen eta krimen horiek zigor gabe uzteko Espainiak Eskubide Zibilen Nazioarteko Ituna Frankismoa amaitu arte sinatu ez zuela argudiatzea arduragabekeria izateaz gain, zinismo politikoa ere bada", adierazi du EH Bilduk.

Koalizioaren ustez, "Navarra Sumaren esku balego, Memoria Historikoaren Legea indargabetuko lukete, Iruñeko kale eta plazak berriz ere faxismoa goratzeko izenak izango lituzkete, Mola eta Sanjurjo jeneral kolpistek ohorezko mausoleo batean jarraituko lukete hiriaren erdigunean, eta diktadurak hiri honetan fusilatu, erail, torturatu eta errepresaliatutako milaka pertsonak ahaztu egingo lirateke". "Osasunaren Memoria elkarteak duela egun batzuk klub gorritxoari egindako omenaldia baztertzea jarrera horren beste adibide garbia da, alkate honek eta bere taldeak nahiago dute ultrak poztu, askatasuna defendatu zutenen ondarea aitortu baino", deitoratu du EH Bilduk.

Koalizioak Udalbatzaren gehiengoaren borondatea errespetatzeko eta kereila Nazio Batuen Erakundean aurkezteko eskatu du. Hartara, gainerako udal taldeei eskaera hau babesteko gonbita luzati die, "36ko oinordekoei herritarren nahiaren gainetik pasatu eta guztioi isiltasun derrigortua inposatzea eragozteko”.

Azkenik, EH Bilduk iragarri du kexa formal bat aurkeztuko diola gobernu-taldeari, txosten hori, udal-taldeei eman aurretik, prentsara filtratu duelako iritzi publikoa baldintzatu asmoz".

EH Bilduk Iruñea Ibiltzen diren Hirien Sarean sartzeko izapideak egin ditu Hirigintza Batzordean

| 2021-01-15 13:57:00

Sare horrek oinezkoari lehentasuna ematen dion hirigintzaren alde egiten du, eta eskola-korridore seguruak, oinezkoentzako eremuak eta korridore berdeak lehenesten ditu

 

EH Bildu udal taldeak ekimen bat aurkeztu du Udaleko Hirigintza Batzordean, Iruñea Ibiltzen diren Hirien Sarean sar dadin. Foro horrek nazioarteko izaera du, eta oinezkoa hiri-mugikortasuneko politiken oinarrian kokatzen duten hiriak biltzen ditu; izan ere, espazio publikoa "sozializazio-espazio inklusiboa eta aberatsa da, haren erabileren eta erabiltzen duten pertsonen aniztasunagatik". Funtsean, sare horrek defendatzen duen planteamendua oinezkoentzako espazioak handitzea da, auto eta motor pribatuen erabilera murriztearen kontura.

Ibiltzen diren Hirien Sarea irabazi-asmorik gabeko nazioarteko elkartea da, eta oinezkei erraztasunak emateko konpromisoa duten udalei eta beste administrazio publiko batzuei irekita dago. Haren filosofiaren abiapuntua da ibiltzea "gizakiak berezko duen garraiobiderik naturalena" dela. Estatu mailan, Coruña, Cadiz, Ciudad Real, Kordoba, Irun, Logroño, Gasteiz-Gazteiz, Valentzia, Valladolid edo Zaragoza bezalako hiriek osatzen dute sare hau.

Aipatutakoetaz gain, sare hori arautzen duen beste printzipio bat da hirigintzako alorrean hartzen diren erabakiek ibilgarritasuna ahalbidetu eta sustatu behar dutela, hiri trinko eta konpaktuen aldeko apustua eginez, oinez mugitzea errazteko distantziak gutxituz. Printzipio horrek berekin dakar, besteak beste, pasabide-trafikoa ezabatzea, plataforma bakarreko kale-kopurua handitzea, oinezkoentzako pasabideak altxatzea, espaloi irisgarriak, jarraituak eta ekipatuak egitea, galtzaden sekzioa eta edukiera murriztea, kaleko aparkalekua murriztea eta egoteko erabilerak erraztea.

Sare horren beste printzipio gidari bat bide-segurtasunaren aldeko apustua da, arreta berezia jarriz bidegurutzeetako ikuspenari eta 30 km/h-ko gehieneko abiadura orokorrari, salbuespenezko bideetan izan ezik, eta 10 km/h-ra murriztuz oinezkoen lehentasunezko eremuetan eta eskola-inguruneetan. Era berean, espaloiek eta oinezkoentzako gainerako espazioek oinezkoen izaera zaindu beharko dute. "Ibilbide irisgarriak dituen hiri inklusiboa" lortu nahi da.

Era berean, Ibiltzen diren Hiriek "kalea haurrentzako berreskuratzeko" konpromisoa hartu dute. "Ez dira onargarriak lehen hezkuntzako ikasleei autonomiaz ibiltzea zailtzen dieten diseinu eta erregulazioak"; horregatik, sare horren oinarrietako bat da "eskola-komunitatearekin batera landuko diren" eskola-bide seguruen aldeko apustua egitea.

Azkenik, hiri-ingurumena zaintzeko, Ibiltzen diren Hiriek "lehentasuna ematen diote energia garbia erabiltzeari, batez ere garraio publikoan, zuhaitzak behar bezala landatzeari eta hirian ere biodibertsitatea bultzatuko duten korridore berdeen jarraitutasunari".

EH Bilduk eskatu du Hiriko Berdeguneen eta Zuhaiztien Ordenantza berria hiru hilabeteko epean bideratzea

| 2021-01-12 12:38:00

Koalizioak azken denboraleko izotz plakak kentzeko eskatu dio eskuineko hirukoari, oraindik izotza baitago bizikleta-erreietan eta oinezkoentzako guneetan, hala nola Labriteko aldapan edo Plazaola pasealekuan

 

EH Bildu udal taldeak, bihar Hirigintzan eztabaidatuko den adierazpen baten bidez, hiriko Berdeguneen eta Zuahiztien Ordenantza izapidetzen hasteko eskatuko dio eskuineko hirukoari. Honela, 2011-2015 legegintzaldian hasitako lanari jarraipena eman nahi dio EH Bilduk, alegia irizpide tekniko homogeneoak aplikatzea parke eta berdegune berrien proiektuetan, zuhaitz berrien landatzean, parke eta lorategien mantentze-lanetan eta parke horien erabileretan. Lan horiek aurreko legealdian amaitu ziren, eta Ordenantza berria izapidetzeko zirriborroa prest geratu zen. "Gobernu talde honen utzikeria dela eta, Udalaren konpromisoak eta adostutako epeak sistematikoki urratzen ari da, eta, ondorioz, izapidetzea atzeratzen ari da. Atzerapen hori ez da soilik administrazioaren kalterako, herritarren kalterako baizik", salatu du koalizioak.

Udal taldeei araudiaren zirriborroa eta "azken urte honetan egin den edozein dokumentu” helaraztea eskatzen du adierazpenak. Helburua argia da: Ordenantza izapidetu aurreko lana dinamizatzea, izapideak arindu eta Iruñeko Udalak tresna arauemaile hori "ahalik eta arinen" izan dezan ahalbidetzea.

EH Bilduk salatu duenez, nahiz eta zirriborro horiek eginak dauden eta zinegotzi delegatuak berak ekainean lanak "iraila baino lehen" hasteko konpromisoa hartu zuen, ez dute oraindik ezer mugitu, Udalbatzaren gehiengoak behin baino gehiagotan eskatu duen arren. "Gainera, egungo gobernu taldeak ez du arau proposamen hau 2021eko Arau Planean sartu eta, hartara, konpromiso hau hartzea are beharrezkoagoa da", ondorioztatu du koalizioak.

Izotz-plakak eta Bizikleta-bideen Sarearen plangintza

Bestalde, EH Bilduk eskuineko hirukoari eskatu dio hiriko bizikleta-erreiak eta oinezkoentzako guneak behingoz garbi ditzala. "Oraindik orain, denboralea egon zenetik lau egun igaro direnean, txirrindularien eta oinezkoen joan-etorria oztopatzen duten izotz plaka arriskutsuak daude". Dozenaka mezu jaso dituzte sareetan, eta txirrindularien kolektiboek zailtasun horietaz ohartarazi dute Labriteko aldapan eta Plazaola pasealekuan, besteak beste, "Gobernu taldeko arduradunek entzungor egin diete, eta badirudi lehentasun osoa auto pribatuen zirkulazioa dela, ez pertsonena".

Azkenik, biharko Hirigintza batzordeari begira, EH Bilduk, Geroa Bairekin batera, ekimen bat sinatu du eskuineko hirukoari eskatzeko hurrengo Mugikortasun Batordean azal dezala "zein diren 2021erako aurreikuspenak eta plangintza, talde guztien artean adostu dezagun Bizikleta-bideen sareari dagokionez jarraitu beharreko ibilbide-orria".

EH Bilduk Mayaren sektarismoa salatu du, Osasunaren Memoria elkartea klub gorritxoari urrezko domina emateko ekitalditik kanpo uzteagatik

| 2021-01-11 14:29:00

Koalizioak salatu du asmo txarrez egin zela, azalpenik eman gabe eta Udalbatzaren gehiengoaren irizpidearen aurka

 

EH Bilduk adierazpen proposamen bat aurkeztuko du bihar Iruñeko Udaleko Presidentzia Batzordean, abenduaren 30an Osasunari urrezko domina emateko ekitaldian Enrique Maya alkateak Osasunaren Memoria kolektiboa ekitaldian egotea galarazi zuela salatzeko. Kolektibo honek garaiz aurkeztu zuen ekitaldian egoteko eskaera klubeko aitzindarien senitartekoen izenean, hala nola Florencio Alfaro, Natalio Cayuela, Eladio Zilbeti, Fortunato Aguirre, Ramón Bengaray, Filla Urdiroz edo Andres Jaso, guztiak ere Osasunako zuzendaritzako kideak eta jokalariak, 1936ko Golpearen ondoren hil, desagertu, preso hartu edo erbesteratu zituztenak. "Alkateak eskaerari uko egin zion mezu elektroniko baten bidez eta azalpen gehiagorik eman gabe, gainerako udal-talde guztiek ekitaldian bi senide sartzea berariaz eskatu zuten arren. Alkateak, berriz ere udal-gehiengoaren gainetik, uko egin zion kolektibo horri egindako gonbidapenari", salatu du testuak.

EH Bildu eta Geroa Bai taldeek beraiei zegozkien bi eserleku uztea eskaini zuten senitartekoek joateko aukera izan zezaten, "baina alkateak ere ez zuen eskaera hori aintzat hartu", jakinarazi dute. "EH Bildun uste dugu jarrera hau guztiz salagarria dela, sentsibilitate falta erakusten duela, eta, beste behin ere, alkatearen sektarismoa agerian uzten duela, udal gehiengoaren nahiari muzin egiten baitio", dio idatziak.

"Osasuna Iruñearen eta Nafarroaren sinboloetako bat izan da historikoki, eta izaten jarraituko du. Kirol arloaz haratago, iruindar guztiak hartzen dituen elementua da, sentsibilitate desberdinak batzen dituena eta hiriaren aniztasuna ordezkatzen duena", dio adierazpenak. "Gorritxoen emozioa futbolaz haratago doa, transbertsala da eta gure gizartearen aniztasuna islatzen du". Testuinguru horretan ulertzen da Osasunaren Memoriaren eskaera, zeinak, aipatutako familien izenean, egun horretan Osasunarekin batera egotea eskatu baitzuen, "Klubaren hastapenetako funtsezko erreferenteak izan zirelako eta hamarkada zailak igaro eta edozein kategoriatan distiratzen jarraitzeko balio izan duten duintasun-, borroka- eta erresistentzia-balioak inprimatu zizkiotelako". Mayak ekitaldira gonbidatzeari uko egiteak, EH Bilduren ustez, "sentsibilitate falta" eakusten du, eta, gainera, Udalaren gehiengoaren irizpidearen gainetik egitea, "Alkatearen jarrera sektarioaren" beste adibide bat da.