AKTUALITATEA

Perturren desagerpenaren 50. urteurrenean, kasua argitzeko eta egia ezagutzeko oztopo diren sekretuak kentzeko eskatu du EH Bilduk: “Ezin da ahanzturaren esku utzi”
| 2026-07-23

50 urte bete dira gaur Eduardo Moreno Bergaretxe ‘Pertur’ desagerrarazi zutenetik. Mende erdi igaro da, baina haren desagerpenak argitu gabe jarraitzen du, eta haren senideek zein euskal gizartearen gehiengo zabal batek oraindik ez dute egia osoa ezagutzeko eskubidea gauzatzerik izan.

Perturren desagerpena gure herriaren memoria garaikideko zauri irekietako bat dela uste du EH Bilduk. Urte hauetan guztietan ikerketa judizial eta historiko ugari egin dira, hainbat hipotesi aztertu dira eta ikerketa-ildo desberdinak jorratu dira, baina gaur arte ez da gertatutakoa argitu, ezta haren gorpuzkiak non dauden ere.

EH Bilduren aburuz, egoera honek agerian uzten du indarkeria politikoaren biktima guztiek oraindik ez dituztela erabat bermatuta egia, justizia, aitortza eta erreparaziorako eskubideak. Bizikidetza demokratikoa eraikitzeko ezinbestekoa da biktima guztien eskubideak berdintasunez aitortzea, eragilea edozein izanda ere, eta oraindik argitu gabe dauden kasu guztiak ikertzeko benetako borondate instituzionala izatea.

Perturren kasua, beste hainbat desagerpen eta giza eskubideen urraketarekin batera, ezin da ahanzturaren esku utzi. Egia ezagutzea ez da iraganari begira geratzea; etorkizun demokratiko sendoago bat eraikitzeko ezinbesteko baldintza da. Horregatik, beharrezkoa da oraindik sekretupean dauden dokumentuak argitara ematea, ikerketa guztiak sakontzea eta egia ezagutzeko eskubidea erabat bermatuko duten mekanismoak martxan jartzea.

EH Bilduk behin eta berriz adierazi duen bezala, memoria inklusibo baten eraikuntzak pertsona guztien eskubideak eta sufrimendu guztiak aitortzea eskatzen du. Ez lirateke lehen edo bigarren mailako biktimarik egon beharko. Guztiek dute egia jakiteko, aitortza jasotzeko, justizia eskuratzeko eta erreparazioa izateko eskubidea.

Horregatik, Perturren desagerpenaren 50. urteurrenean, EH Bilduk berriro ere exijitzen du kasua argitzeko behar diren pauso guztiak emateko, egia ezagutzeko oztopo diren sekretuak kentzeko eta senideek hainbeste hamarkadatan ukatua izan duten egia eta justizia eskuratzeko aukera bermatzeko.

Memoriak ez baitu mendekua bilatzen; demokrazia sendotzea du helburu. Eta demokrazia sendo batek ezin lituzke desagerpen behartuak, zigorgabetasuna edo egia ezagutzeko eskubidearen ukazioa onartu beharko. 50 urte igaro dira. Egia, justizia eta memoria zor zaizkio Perturri, haren senideei eta euskal gizarte osoari.