Pasaia

"Zaldibar, bi hilabete geroago"

Mikel Otero Gabirondoren - EH Bilduren legebiltzarkidea - artikulua.

Zaldibar,Zaldibar Argitu | 2020-04-06 14:39:00

Koronavirusaren hedapenari eusteko ahaleginak “leku txar” edo distopia batean utzi gaitu, non gure egunerokotasuna eta subjektibotasuna desitxuratzen den. Bakoitzak ahal duen moduan darama egoera berezi hau, eta era guztietako trikimailu eta adimen-adierazpenak ikusi ditugu, bai banakakoak, bai familiakoak, auzokoak edo komunitatekoak, bai aurrez aurrekoak, bai birtualak, derrigorrezko mugak ahalik eta duintasun handienarekin jasateko. Harridura kolektiboko egoera honetan, birusaren burbuila bera eta haren dinamika ez den guztia urruneko mundu paralelo batetik datorrela dirudi, eta Zaldibarko zabortegiko gertakariek, nahiz eta garrantzi eta larritasun handia izan eta haren erorketaren inguruan sortutako arazoak hor jarraitu, dena aldatu zuen pandemiaren aurreko denboraren nebulosan galtzeko arriskua dute.

Horregatik da garrantzitsua, orain zabor jauzia gertatu zenetik bi hilabete luze betetzen direla, Zaldibarren zauri ireki dezente ditugula gogoratzea, oraindik ere arreta eta dedikazioa merezi dutenak.

Lehena, bistakoa den bezala, Albertoren eta Joakinen gorpuak berreskuratzea da. Premiazkoa dugu. Pairatzen dugun urruntze sozialaren denboran zerbait agerian geratu bada, hauxe da; murrizketarik txarrena eta mingarriena, hain zuzen ere, hil daitezkeenak edo hildakoak behar bezala agurtzea galarazten diguna dela, heriotza asimilatzen laguntzen diguten errituetan benetako kortozirkuitua eraginez. Tamalez, gure zirkuluetan heriotza eta bakardadearen nahasketa ikaragarri hori ikusten dugun neurrian, hobeto ulertzen dugu Zaldibarko desagertuen senide, lagun eta herritarren egonezina, gorputzak berreskuratzearen eta duintasunez agurtzearen garrantzia azpimarratzen dutenean. Jendarte gisa zor diogu.

Ildo horretan, Euskadi Buru Batzarreko kide Koldo Mediavillak adierazi izana, unean uneko eta alderdikeriazko jaurtiketa-arma gisa, funtsezkoak ez diren jarduerak geldiarazteak bertan behera utz zezakeela Alberto eta Joakin bilatzea, edo Segurtasuneko Sailburuak esan izanak ez zekiela bilaketa funtsezko jarduera zen ala ez, hotzikarak eragiten dizkit.

Askoz gehiago dago. Zaldibar, besteak beste, tamaina erraldoiko ingurumen-hondamendia izan zen eta da oraindik ere. Dioxinekin kutsatutako airea arnasteko lehen eta arrazoizko beldurrak gaindituta, arazo bat izaten jarraitzen dugu zabortegiko lixibiatuekin, eta arazo bat izaten jarraitzen dugu milioika tona hondakinen karakterizazioarekin eta xedearekin. Gogoan izan gaur egun dena dela arriskutsua amiantoa nahastu zelako, eta horretarako ez da irtenbide egokirik aurkitu. Eta, nola ez, inguruko ur, aire eta lurren kalitatearen jarraipena gelditzen zaigu, birusak dena estali zuenetik apenas entzun dugun gaia.

Inguruan dauden arazoez haratago, bi eztabaida ditugu, gutxienez, zintzilik. Zaldibarren, hondakin asko ez ezik, kudeaketa eredu bat erori zen. Egunotan agerian geratu da osasun eta zaintza sistema publiko, indartsu, serio eta zorrotz baten beharra. Hondakinekin eztabaida antzekoa da. Esparru publikotik utzikeria urteak izan dira ekimen pribatuaren gehiegikerien aurrean. Gobernuak, zabortegian zituen kontrol erantzukizunak ezkutatzeko, ekimen pribatua zela behin eta berriz esan izanak, argi erakusten digu jendarte batean funtsezkoa dena irabazi pribatuaren esku ez uzteko beharra. Nago dekretuen, geldialdien eta entzierroen kolpez, denbora izan dugula ezinbestekoa zer den eta zer ez den ulertzeko. Aurrerantzean funtsezko zerbitzuen publikotasuna indar handiagoz lehiatu behar dugula uste dut.

Azken kontu garrantzitsu bat geratzen da. Krisiaren kudeaketa argitzea eta gobernuak erantzukizunak bere gain hartzea. Dagoeneko, gertatu zenaren inguruan hainbat kontu argitu ditugu. Zabortegi batek, zubi bat bezalako ingeniaritza obra bat den neurrian, ez du zertan inoiz erori behar. Exekuzioak huts egin zuen, eta kontrolek huts egin zuten.

Gehiago dakigu; koordinazioak huts egin zuen, gobernuak bazekien amiantoa zegoela, baina ez zen garaiz komunikatu, eta horrek erreskatean esku hartu zutenen kutsadura eragin zuen. Gobernuaren komunikazioak ere huts egin zuen, bi zentzutan. Alde batetik, komunikazio ofiziala normaltasuna eta existitzen ez zen kontrola irudikatzeko erabili zen, mahai gainean datu (txar) guztiak izan aurretik airearen kalitatea ona zela ziurtatzeraino. Bestalde, ahalegin handia egin zen egun luzeetan aurpegia ez emateko, kargu ertaineko arduradunak azalpenak ematen ipiniz, arazoaren tamaina ezkuta ezina zenean.

Ostean, lehendakaria kontakizuna aldatzen saiatu zen, enpatia propioaz hitz eginez eta agintea lehen unetik izan zuela azalduz, hauteskunde data frustratuaren inguruan biraka ari zela nabarmena zenean. Gutxi balitz, Zaldibarko krisia hauteskunde gatazkan erabiltzea leporatu zioten oposizioari, Zaldibarko krisiaren erdian hauteskundeak deitu zituena lehendakaria izan zenean. Lehen prepotentzia-bulkadak gaindituta, tonua jaitsi behar izan zuen, eta umiltasuna agertu autokritikaz hitz eginez; autokritika, ordea, ez zen ezertan zehazten, sailburu bakar batek ere ez baitu onartu oraindik inolako jardun okerrik.

Laburbilduz, ikusten dugu gabezia berberak errepikatzen direla bizitzea egokitzen ari zaizkigun ondoz ondoko krisiak kudeatzeko orduan. Erreakzio berantiarrak, arazoak minimizatzea gainezka egiten diguten arte, eskura dauden bozgorailu guztiak erabiltzea begirada xehea jasaten ez duen errealitate apaindu bat marrazteko, kudeaketan akatsak edo disfuntzioak ez aitortzea, gobernuari kudeaketa konfiantza ematea kontrol lanak eragoztearekin edo kritika eraikitzaileak ezin egitearekin nahastuz eta abar. Ez dirudi XXI. menderako gobernantza-eredurik onena denik, non krisi klimatikoa bezalako erronka erraldoiei aurre egin beharko diogun.

Amaitze aldera, alde positiboan, birusaren krisian egiaztatzen ari garen bezala, jendarte antolatuaren bultzada sumatu dudala azpimarratu nahi nuen, eta kasu honetan #ZaldibarArgitu inguruan biltzen dira gaur, atzo bezala, betetzeko dauden eskaera nagusiak. Erreskatea, administraziotik zein enpresatik gertatutako guztia argitzea, hondakinen ekoizpen- eta kudeaketa-eredua birplanteatzea, funtsezko gaietan komunitateak parte hartzeko eskakizuna, horrelakorik ez errepikatzeko konpromisoa, eta egon diren erantzukizun politikoak behingoz garbitzea. Erabateko adostasuna dut protesta babesteko.

Zaldibarko hondamendiaren ondoren, ezer ez zela berdina izango esan genuen. Hainbeste hondakin sortzera eraman gintuen gizarte eredua aldatu egin behar zela. Kontrolik gabeko hondakin horiek ezin zirela ezkutatu dudako zorroztasuna duten enpresak loditzen genituen bitartean. Kudeaketak publikoa izan behar duela. Birusarekin, osasungintza eta zaintza arloetan konklusio berdinak atera ditugu. Ez dezagun ahaztu.

Martxoak 8: BURUJABETZA FEMINISTA

Adierazpen instituzionala.

M8,Feminismoa | 2020-03-08 09:00:00

Urtetan mobilizazio ugariak egin eta bi greba feminista izan ondoren, kaleetako aldarria argia da, erabatekoa: gure gizarteak justizian eta demokrazian aurrera egin dezan, beharrezkoa da printzipio eta aldarrikapen feministak egitura eta politika instituzionaletan txertatzea. Beharrezkoa da eraldaketa erradikalak gauzatzea, erreprodukzio sozial jasangarria politika horien erdigunean jartzeko kapital-metaketa alde batera utzita, azken horrek gehiengo sozialen bizi-baldintzak prekarizatzen dituelako eta natura merkantilizatu eta esplotatzen duelako, etorkizuneko belaunaldien biziraupena arriskuan jartzeraino. Beharrezkoa da, behingoz, emakume guztien indarkeriarik gabe bizitzeko eskubidea lehentasun politiko bat izatea. Beharrezkoa da instituzioek interpelazio hori gure gain hartzea, eta, gure ordezkaritzari erantzunez, herrialde honetako herritar guztiak —guzti-guztiak, salbuespenik gabe— hobeto bizi daitezen gure esku dagoen guztia egin dezagun. Ez digute eskatzen argazki gehiago egitea eta asmo-adierazpen soilak adostea, ezta desparekotasunen sustraiei heltzen ez dieten makillaje-politikak planteatzea ere: aitzitik, eskatzen digute guztionak diren baliabideak erabil ditzagun emakumeen eta gizonen artean dauden sakoneko desparekotasunei aurre egiteko, inor atzean utzi gabe, lan-errealitatearen, arrazaren, sexu-desiraren orientazioaren, administrazio-egoeraren, adinaren eta beste edozein arrazoiren arabera sistemak ezartzen dituen diskriminazio eta zapalkuntza ugariei erantzunez.

Premiazko egoera horren aurrean, erabateko konpromiso bat hartu behar dugu gure udalerrietako pertsonekin, berdintasunaren eta justiziaren alde. Eta konpromiso hori har dezakegu, bakar-bakarrik, zeharo demokratikoak diren prozesuak planteatzen baditugu, non instituzioetatik “obeditzen gobernatuko dugun”, emakume zapatisten hitzak erabiliz. Eta bakar-bakarrik lortuko ditugu gure bizitzekin zerikusia duten erabaki guztiak bizi garen tokian hartzen baditugu, gure lurraldeetan, gure herrialdean; hau da, subirano izan bagaitezke eta gure erabakitzeko eskubidea baliatzeko moduan bagaude.

Euskal herritar guztien erabakiak errespetatuko dituen esparru politiko eta instituzional bat eskatzeko eta eraikitzeko lanean jarraitzen dugun bitartean, subiranotasun feminista noranzko ugariko bide baten antzera agertzen da, emakume guztien askatasunak berreskuratzeko eta eskubideak zabaltzeko prozesu baten antzera, non egunero-egunero definituko eta gauzatuko dugun gure burua gobernatzeko zer egin nahi dugun eta gure herrialdearentzat zer bizi-baldintza nahi ditugun, guztiontzat, salbuespenik gabe, eta belaunaldi gazteenen etorkizuna hipotekatu gabe. Beharrezkoa da maila instituzional guztietatik lan egitea, koordinatuta eta ikuspegi subiranista zabal batekin, eta lehentasunak identifikatuz politika feministetan aurrerapauso sendoak egiteko, eremu guztietan eskubide eta askatasunak zabaltzearren.

Instituzioetan ere feminismoa egunero defendatzen eta eraikitzen delako, gaurko egunak balio behar du, halaber, politika feministen alde hartutako konpromisoa berresteko, emakumeen erabakitzeko eskubidea abiapuntua, euren bizitzak zeharka hobetzera zuzentzen diren arlo guztietako politika feministekin, azpimarra berezia jarriz egoera zaurgarriago batean dauden emakume-kolektiboengan.

Horregatik guztiagatik, Pasaiako EH Bilduko kideok kalera irtengo gara, Euskal Herrian erabaki nahi dugulako emakumeok. Gure bizitzen eta lurraldeen jabe izan nahi dugulako.

ALBISTEAK

Martxoak 8: BURUJABETZA FEMINISTA

2020-03-08 09:00:00

Adierazpen instituzionala.

Pasaiako EH Bilduk “Delituaren prebentziorako eta segurtasun plana” aurkeztuko du astelehenean

2020-03-06 10:30:00

Aurkezpena datorren martxoaren 9an izango da, astelehena, arratsaldeko 19:00etan Pasai Antxoko Kultur Etxean.

EH Bilduk gogor salatzen du dagoeneko ondo hornituta dagoen taberna bati diru publikoarekin terraza berri bat ezartzea

2020-02-19 11:30:00

PSE eta EAJ/PNV-ri edukiontziaren erosketa lehenbailehen bertan behera uzteko eskatzen diegu. Edukiontzi hori ez da Pasaiak duen lehentasuna.

U30 Greba Orokorra: planto egiteko unea da

2020-01-29 22:00:00

Pasaiako Udaleko EH Bilduko zinegotziok Eskubideen Kartak deitutako Greba Orokorrarekin bat egingo dugu.