Arabak ziutasun berriak behar ditu


| 2022-01-13 13:26:00

Bi urteko pandemiaren ondoren, 2022. urteari ekin diogu seigarren olatu baten erdian, jakin gabe zein ondorioak izango dituen horrek. Bi urte luzetan, nekeak, aspergurak eta ziurgabetasunak eragina izan dute gizartean. Aurrerapenik ezak, zehaztasun estrategikorik ezak eta azken hilabeteetan herrialdeko administrazio nagusiek hartutako neurrien koherentziarik ezak eraman gaitu Europako intzidentzia tasa altuenetako bat izatera. Hamarkadetan zerbitzu publikoak pribatizatu eta prekarizatu ostean, egoera ezin hobea sortu da sistema behin eta berriz gainditua egoteko. Azkena, 2022ko hasieran. Osasun-sistema kolapsoaren ertzean dago, eta zerbitzu publiko nagusiak, koronabirusak kutsatzearen ondoriozko lan-bajen alubioiak guztiz tenkatuak, plantilla mermatuak eta profesional nekatuak, oinarrizko zerbitzuak baliabide eta langile nahikorik gabe mantentzeko lan itzelari aurre egiteko.

Euskal Autonomia Erkidegoko gehiengoak osasun-sistemaren egitura sendotzea eskatzen duen bitartean, Eusko Jaurlaritza entretenitu egiten da birusaren hedapenari aurre egiteko benetako eraginik gabeko neurri kosmetikoak ezartzen, eta birusaren pandemia kudeatzeko ardura herritarrei helarazten saiatzen da. Birusa agertu eta bi urtera, Gobernuak egoera ezezagun bati aurre egiteko kreditua agortu du. Seigarren olatu horretan, argi geratu da ez dela gai krisi honi irmo eta bermez aurre egiteko. Argi geratu da ez dela gai neurriak hartzeko eta irizpide eraginkorrak, koherenteak eta ulergarriak ezartzeko herritar guztientzat.

Baina inakzioa ez da pandemiaren kudeaketara mugatzen. Birusaren agerpenarekin, gure babes publikoko sistemaren eta gure sare sozioekonomikoaren gabeziak ere bizkortu eta ikusarazi ziren, etorkizunari bermez aurre egin ahal izateko. Adostasun handia izan zen aldarrikatzeko belaunaldi-erronka ugari zituen une historiko bati egin behar geniola aurre, eta haiei eman geniezaiekeen erantzunaren mende egongo zela etorkizuneko belaunaldien ongizatea. Klima-erronka, energia-trantsizioa, trantsizio digitala eta demografikoa, produkzio- eta kontsumo-eredua transformazioa eta sistema publikoaren egitura sendotzea, bereziki osasuna, hezkuntza eta jendarte-babeseko eredua. Bi urte igaro dira zeregin horietan milimetro bat aurreratu gabe.

Aldatzeko beharra nagusitzen da. Arabak premiaz, planifikazioaz eta erabakitasunez egin behar die aurre erronka horiei. Arabak ziurtasun berriak behar ditu. Lankidetza eta elkarrizketatik abiatuta, etorkizun hobea, gizarte osoari eta, bereziki, belaunaldi berriei segurtasuna eta egonkortasuna emango dien etorkizuna emango diguten ziurtasun berriak. Krisi honen hasieran berez sortu ziren balioetan oinarrituta etorkizuna eraikitzen hasteko unea da. Balio horiek, ezbairik gabe, nagusitu egiten dira, eta oraindik ere gehiengoak dira, kontrakoa ikusi nahi bada ere. Jendartea babesteko sistema unibertsal eta publiko baten kolektibitatea, elkartasuna, berdintasuna, justizia eta defentsaren balioen gainean altxatuko dugu lurraldearen beharrezko eraldaketa. Garaiz gaude.