AKTUALITATEA

| 2026-05-12 09:34:00

EH Bilduk ziurtatu du udal gobernuak aurkeztutako Mugikortasun Jasangarriaren eta Espazio Publikoaren Planaren zirriborroa «abiapuntu ona» dela formazio honek urteetan defendatu izan duen mugikortasun eredua lantzeko, jasangarritasunean, segurtasunean eta osasunean oinarrituta baitago. Hala, Rocio Vitero EH Bilduko bozeramaileak adierazi duenez, «funtsean, Euskal Herria Bilduren posizionamendua aintzat hartzen duen dokumentua da. Gure ekimen asko jasota ikusten ditugu, baita azken bi legealdietan eskatu ditugun neurri eta proposamen asko ere. Legealdi honetarako EH Bilduren programa dokumentu honek planteatzen duenaren antzekoena dela ere esan dezakegu».

Horren ildotik, Viterok dokumentuak jasotzen dituen eta EH Bilduk aurretik proposatu zituen neurri batzuk aipatu ditu. «Udal gobernua sostengatzen duten alderdiek ironikoki behin eta berriz baztertu dituzten gai batzuk barne hartzea gustatu zaigu, hala nola 30 Hiria, Tuvisako ordutegien luzapena, edo inguruan geraleku berriak jartzeko aukera». Hala ere, Viterok deitoratu duenez, «nahikoa egiten du udal honetan eztabaida ez hainbeste proposatutakoaren merezimenduan edo abagunean oinarritzea, baizik eta proposatzen duenarengan, gai horrek hiriko akordioak mugatzen baitu».

Bozeramaileak gogorarazi du EH Bilduk urteak daramatzala mugikortasun jasangarri, osasuntsu eta seguru bat bultzatzen, «giza eskalan diseinatuta egongo dena, 8-80 hiri bat, non pertsonak izango diren lehentasuna. Karbono-neutraltasunerantz doan mugikortasuna, mugikortasun aktiboa eta garraio publikoaren aukerak lehenesten dituena». Horretarako, Viterok ziurtatu du beharrezkoa dela arlo horretan adostasun politiko eta soziala berreskuratzea.

Gainera, bozeramaileak gogorarazi du bere alderdiak urteak daramatzala plan berriaren zirriborroak jasotzen duen mugikortasunaren eta espazio publikoaren ereduan sakontzen. «EH Bildu mugikortasunaren arloan Gasteizen eman diren aurrerapen guztietan egon da eta dago: tranbiaren eta TAOren zabalpenean, BEIaren martxan jartzean, bizikleta elektrikoen mailegu-zerbitzuan eta Emisio Baxuen Eremuan, Goya gasolindegia mugikortasun iraunkorraren zentro bihurtzean... Aldaketa horiek ez dute anbizio eta azkartasunik izan kasu guztietan, baina ukaezina da mugikortasun iraunkor, osasungarri eta seguruaren aldeko urratsak eman direnean EH Bilduren ekimenez edo haren babesarekin egin dela».

Plan berriaren zirriborroaren gakoak

Oinezkoen mugikortasunari dagokionez, garrantzitsua da hierarkia modalean jasotzen den aldaketa. EH Bilduk beti izan du argi hori, eta gure baldintzetako bat zen Mugikortasunaren Ordenantza erreformatzeko orduan: mugikortasun aktiboa lehenetsiko duen hierarkia modala (oinezkoa eta txirrindularia), garraio kolektiboa funtsezko elementutzat hartuta, mugikortasun pertsonaleko ibilgailuen gainetik, eta azkenik ibilgailu pribatua.

«Lokomozio-modu desberdinen arteko bizikidetza sinplifikatzearen eta hobetzearen alde egin dugu beti. Eta Hiria 30en proposamena zentzu horretan doa, trafikoa lasaitzean. Bide batez, duela sei urte EH Bilduk mahai gainean jarri zuen proposamen hori, eta gaur egun gobernatzen dutenek kontra bozkatu zuten», gogorarazi du Molinak, eta gaineratu du «30 hiria ezinbesteko baldintza da, baina ez nahikoa: bizikletari ere espazio eta errei bereiziak ematen jarraitu behar da, espaloiak nagusiki oinezkoen erabilerarako utziz». Horren ildotik, EH Bilduk azpimarratu du beharrezkoa dela bizikleta-azpiegituren sarea handitzea eta egungo sarea mantentzea eta hobetzea.

Garraio publikoari dagokionez, EH Bilduren apustua argia eta egiaztagarria izan da: tranbiaren luzapenetan, BEIaren eraikuntza eta martxan jartzean, Gasteiz herrialdearekin lotzeko balioko duen Miranda-Altsasu korridorean aldiriko tren baten defentsan... «Baina, gainera, azken urteotan proposamen zehatzak egin ditugu, Ekintza Planean jasota daudenak, hala nola Tuvisako ordutegiak zabaltzea tranbiarekin parekatzeko edo Miranda-Altsasu inguruetan geltokiak edo geralekuak martxan jartzeko aukera Zabalgana, Salburua edo Jundiz inguruetan. Bi neurri horiek, 2025ean, EAJren eta PSEren kontrako bozka jaso zuten udalbatzan».

Garraio publikoarekin jarraituz, EH Bilduk begi onez ikusten ditu Tuvisaren eskaria eta abiadura komertziala hobetzeko ikerketak, «norabide horrek, gure ustez, behin betiko alboratzen du alderdi batzuek BEI arrakastatsua mutilatzeko eta arriskuan jartzeko batzuek duten obsesioa». Eta Mugikortasun Pertsonaleko Ibilgailuak garraio publikoan sartzeari dagokionez, Planak erabaki nahi du nola arautu txertatze hori, egungo debekua luzatzen ez jarraitzeko, eta EH Bildu ados dago horrekin.

Hala eta guztiz ere, Planaren zirriborroaren prestaketari eta metodologiari dagokionez, EH Bilduk «aukera galdutzat» jo du aurkeztutako lan dokumentuak behar bezala eguneratutako azterketarik izan ez izana. Izan ere, Udalak mugikortasunari buruz egindako azken inkesta 2019koa da, eta Eusko Jaurlaritzaren azkena, 2021ekoa.

Era berean, EH Bilduk deitoratu du ez dela «lehentasuna» izan azken udal gobernuentzat bost urtez gordeta izan duten industrialdeetarako Mugikortasun Plana tramitatzea, nahiz eta gai hori udalerriko mugikortasun jasangarrian funtsezkoa den (plan bat, industrialdeena, EH Bilduren ekarpen ugari islatzen dituena).

Azken batean, EH Bilduk uste du aurkeztutako Mugikortasun Jasangarriaren Planaren zirriborroa abiapuntu ona dela, eta, plan hori egiteko lortzen diren adostasunak oinarri hartuta ere, Mugikortasun Ordenantzaren beharrezko erreformarako baliagarria izan daitekeela. Hala eta guztiz ere, orain Planaren denborak eta prozedurak eta Planari egindako ekarpenak ezagutzea falta da.