AKTUALITATEA

| 2026-06-17 10:46:00

Lankidetza-proiektu berritzailea da, Euskal Dendak, Lautada Bizirik-ACICSA eskualdeko merkatarien elkartea eta Arabako Lautadako Koadrilaren artekoa. Eusko Jaurlaritzako Merkataritza Sailak finantzatzen du, eta herritar guztiek, bizi diren herriaren tamaina edozein dela ere, oinarrizko zerbitzu eta produktuetarako sarbide erraza izatea du helburu.

Arabako Lautadak 60 landagune baino gehiago ditu sakabanatuta, eta 13.000 biztanle inguru bizi dira horietan, eta bertako herri gehienak ez dira ehun bizilagunera iristen. Gustavo Fernández Villate Kuadrillako lehendakariak adierazi duenez, errealitate demografiko horrek "merkataritza ahultzeko prozesu bizkorrari egin behar dio aurre, eta hurbileko denda txikiak pixkanaka ixteak ekonomia ez ezik, gure lurraldeko bizitza soziala eta ekitatea ere mehatxatzen ditu".

Erosketek plataforma elektroniko handietara edo hiriburura ihes egiten dutenez, eta bizilagun askok (batez ere adinekoek) lekuz aldatzeko zailtasunak dituztenez, proiektu hau zerbitzu publiko eta lurralde-kohesio bokazioarekin sortu da. "Erakutsi nahi dugu herri txiki batean bizitzeak ez duela esan nahi zerbitzu oinarrizkoenei uko egin behar zaienik, basamortutze komertziala geldiarazten duen eta biztanleria finkatzen laguntzen duen eredu bat sendotuz".

Proiektuak tresna berriak eman nahi dizkio merkataritza tradizionalari urrutirago iristeko, irtenbide bat eskainiz, non herri txikienek eta eskualde-buruetako establezimenduek irabazten duten. Gainera, ekoizleek salmenta-lerro bat gehiago eskainiko diete lehen sektoreak pisu handia duen lurralde batean.
Sistemak honela funtzionatuko du:

• Erosketa erraza eta bateratua: Herritarrek bertako denda eta ekoizleetan egin ahal izango dute erosketa, WhatsAppeko mezu soil bat zenbaki bateratu batera bidaliz eta ordainketa bakarra eginez.

• Etxez etxeko banaketa jasangarria: Banaketa-talde batek produktuak jasoko ditu establezimenduetan, eta zuzenean etxeen atera eramango ditu % 100 elektrikoak diren ibilgailuak erabiliz (furgonetak eta karga-trizikloak, adibidez), gure ingurunea zaintzeko.

• Armairu adimendunen sarea: Malgutasun handiagoa nahi dutenentzat, proiektuak eskualdeko funtsezko puntuetan kokatutako 8 kontsigna adimendun erosi eta instalatzea aurreikusten du, eta banatzaileak bertan utziko du erosketa (baita produktu freskoak ere, konpartimentu hoztuei esker), eskatu duenak hobekien datorkionean jaso dezan.

Proiektu hori datozen 4 urteetan gauzatuko da, Merkataritza Sailak merkataritza modernizatzeko duen 2030 ikuspegiarekin bat etorriz.

2026an, eskualdearen banaketa eta osaera aztertuko dira, eta tartean dauden eragile gehienei egingo zaie inkesta. Azterketa egin ondoren, leihatilak puntu estrategikoetan eta pasabideetan jarriko dira, eta banaketa-ordutegia eta funtzionamenduaren beste funtsezko xehetasun batzuk zehaztuko dira.
Egun hauetan inkestak banatzen ari dira, saltoki txikien kontsumo-ohiturak eta beharrak ezagutzeko herritarren eta merkatarien artean, proiektua hobetzen lagunduko duten iritziak jasotzeko.

2027aren hasierarako, xehetasun teknikoak eta plataforma zehaztuta daudenean, hasiera emango zaio, eta saltokien, ekoizleen, artisauen eta auzotarren esku utziko da erabiltzeko sistema. Hasierarekin batera, sentsibilizazio- eta informazio-kanpaina bat egingo da, interesdun guztiei banaketa eta leihatilak egiteko aukera helarazteko.

Hurrengo bi urteetan, 2028an eta 2029an, sistema leuntzen joango da, sortzen diren premietara egokituz, funtzionamendua ahalik eta eraginkorrena izan dadin eta sektore eta herri gehienak har ditzan. Horrez gain, dinamizazio-kanpaina bat egingo da, erabileraren lehen oztopo hori sustatzeko eta gainditzeko eta interesa piztea lortzeko.