Araba

Artziniegak herriko denda, negozio eta enpresa txikien itxieraren ondorioak arintzeko neurri ekonomikoen sorta prestatu du

Udal zergetan eta tasetan hobariak ezarriko dizkiete pertsiana jaitsi behar izan dutenei

| 2020-04-09 10:56:00

Artziniegako Udalak lehen neurri sorta prestatu du dagoeneko Merkataritzaren, negozioen eta Enpresa txikiek izan dituzten ondorio ekonomikoak arintzeko. Horien artean, zaborren eta uraren tasen ordainketari aurre egiteko jasoko dituzten diru laguntzak. Gauzak horrela, zaborraren kasuan, lehenengoaren 2020ko seihilekoa ordainagiriari dagokion hobaria emango da. Uraren kasuan, berriz, hobariak izango dira, gutxieneko edo gehieneko kontsumoaren arabera.

Bestalde, lonja jabetzan duten saltokiek eta negozioek OHZ (Ondasun Higiezinen gaineko Zerga) % 50a murriztua izango dute eta beste horrenbeste gertatuko da Artziniegan erroldatutako autonomoekin, alarma-estatuaren eraginpean daudela eta ibilgailua eguneroko lanean erabiltzen dutela egiaztatzen dutenek hobari berdina izango dutelako. Ostalaritza-establezimenduek 120 euroko diru-laguntza izango dute, uztailean, abuztuan eta irailean terrazak jartzeagatik ordaindu beharrekoa, eta ez dira kobratuko Udal ikastaroengatik dagozkien kuotak, etenda dauden bitartean. Igerilekuetako tabernaren alokairu kuotaren kobrantza ere baliogabetu dute itxierak irauten duen bitartean.

“Egoera hau gure merkataritza-, ostalaritza- eta enpresa-ehunaren zati bati kalte egiten ari zaiola ulertzen dugu, eta udal bezala ere kolpe hau ahal dugun neurrian arintzen lagundu behar dugula uste dugu” azaldu du Joseba Vivanco Artziniegako alkateak. Ildo horretan, EH Bilduren Udal Gobernuak kartel batzuk argitaratu ditu, "egunero irekitzen duen merkataritza, batez ere elikadurakoa, krisi egoera honetan, hor egoten jarraitzen duelako eta erostera joaten jarrai dezagun".

Elikagaiak, elkartasun sareak eta aisialdia

Gizarte arloan, Eguneko Arretarako Landa Eremura joaten ziren erabiltzaileei hiru otorduak etxera eramaten zaizkie eta kostua bere gain hartu du Udalak. Era berean, zaurgarritasun handiena duten edo Eskolako jantokiko beka duten familiako kideentzako, Gizarte Zerbitzuen eskaeraren arabera, eskatzen dituzten elikagaiak edo oinarrizko produktuak bermatzen ditu Udalak.

Neurri horiek guztiak dagoeneko igorri dizkie EH Bilduren Udal Gobernuak oposizioko taldeei (EAJ eta PP) eta AEME tokiko merkatarien elkarteari. Madrilgo Gobernuak, Eusko Jaurlaritzak eta Arabako Foru Aldundiak berak emandako laguntzekin osatzea espero du orain EH Bilduren Udal Gobernuak. Horrez gain, Alarma estatua denboran luzatzen bada, beste neurri batzuk ezartzea aztertuko du Artziniegak, hala nola ordainketak atzeratzea.

 

Bestalde, Udalak aste hauetan hartu dituen beste ekimen batzuen artean (esaterako, merkatariei, egoitzako langileei edo Etxeko Laguntza Zerbitzuko tokiko langileei eskularruak eta babes-pantailak ematea), erosketak edo mandatuak egiteko boluntarioen sare bat koordinatzen ari da aspaldidanik, eta, berrikuntza gisa, aste honetan sare paralelo bat martxan jarriko da. Boluntarioak harremanetan jarriko dira telefonoz bakarrik bizi diren pertsonekin edo adineko bikoteekin haiekin tarte bat hitz egiteko asmoz.

 

Udal-sare sozialek unean-unean ematen dute osasun-krisi horren ondoriozko berritasunen berri, Udalak hartutako erabakien berri, beste administrazio batzuetatik iritsitako informazio eta jarraibideen berri. Era berean, “herriko pertsonen literatura-gaitasunak sustatzeko asmoz, idazteko eta guri bidaltzeko gonbitea egin dugu, pintxo-poteko ostiraletan etxean argazkiak igo ditzaten bakoitzak prestatutako 'menuarekin' deia egin dugu, eta aste honetan, halaber, gonbidapen berri bat egin dugu bidaltzeko Etxez etxeko konfinamendua nola pasatzen ari garen, gainerakoekin partekatzeko.

 

“Orain arte bezala erakutsi dugun ardura eta elkartasunarekin jokatzea funtsezko izango da deskonfinamenduan”

Mikel Otero. EH Bildu Araba

| 2020-04-09 10:45:00

Nola ikusten du Mikel Oterok egoera?

Kezkarekin, guztiok bezala, imajinatzen dut. Esan behar dut nire egoera pertsonala ez dela bereziki bortitza, gertueneko zirkuluetan ez baita gaixotasunik egon, eta nire etxean konfinamendu egoerak bereziki kolpatzen duen pertsonarik ez dago. Horregatik aprobetxatu dut nire besarkadarik beroena helarazteko lagunak eta senideak galdu dituen guztiei edo gaixo egoteagatik, eurekin egoteko aukerarik ez dutenei. Horrez gain, jabetzen naiz milaka etxeetan egoera ez dela batere erosoa eta egun dauden arazoei beste arazo asko batuko zaizkie krisi sanitarioa amaitzen denean, enplegua eta ekonomiari lotutakoak batez ere. Gaur egun ziurgabetasun maila oso altua da, bai konfinamendu egoerak sortutako ez ohiko egoeragatik, baita ez dakigulako datozen hilabete eta urteetan izan ditzakegun ondorioak.

 

Nola definituko zenuke Eusko Jaurlaritzak eman duen erantzuna. Zertan asmatu da eta zeintzuk izan dira gabezia inportanteenak?

Jaurlaritza urrats bat atzean aritu dela uste dut. Hasieran ez zuen asmatu zetorrenaren tamaina neurtzen eta horren adibide argia da apirilaren 5eko hauteskundeekin gertatu zena. Guk argi ohartarazi genuen ez zeudela bozkatzera joateko baldintzak, baina Urkullu eta EAJ, ordea, hauteskundeekin tematuta egon ziren errealitatea gainetik pasa zitzaien arte, eta funtsezkoa ez den jarduera ekonomikoa eteteko aginduarekin ere berdin-berdin gertatu zitzaien. Askotan herritarrak arduratsuagoak izan dira, gobernua baino.

Labur esanda, Jaurlaritza berandu eta gaizki ibili da eta osasun larrialdi honek egitura eta baliabide publikoak behar bezala prestatu eta planifikatu gabe harrapatu du.

Arlo guztietan?

Osakidetza planifikazio falta horren biktima nagusia izan da, azken urteotako murrizketek ahulduta egin behar izan diolako aurre pandemiari. Eta agian paradoxikoa bada ere, horretan ikusten dut nik alde positibo nagusia, Osakidetzako langile guzti-guztiek erakutsi duten konpromisoan, adorean eta onena emateko borondatean. Murrizketen eta baliabide faltaren gainetik, erantzun eredugarria eman dute, eta hori behin eta berriz azpimarratzekoa da.

 

Osasun krisia heldu zenerako, Eusko Legebiltzarra disolbatuta zegoen eta hauteskundeak deituta zeuden. EH Bilduk, eztabaidarako eta kontrolerako mekanismoak eskatu ditu, nola gauzatu daitezke eta zertarako dira beharrezkoak?

Kontutan hartu behar dugu Legebiltzarraren egoera guztiz ez ohikoa dela. Birusaren krisiak legebiltzarra deseginda eta hauteskundeak deituta harrapatu zuen, eta horren ondorioz Diputazio Iraunkorra bakarrik zegoen martxan, hau da, nolabaiteko “zerbitzu minimoetan”. Gutxi balitz, Gobernuak ez du inongo interesik erakutsi inolako mekanismorik abiatu informazioa partekatu, neurriak eztabaidatu edo kontrol lanak egiteko. Zaila bazen, gehiago zaildu dute. Egin den saio bakarra informala izan da. Legebiltzarreko mekanismoak martxan jartzea eskatzen dugu, baina krisi hau herri erronka den neurrian mahai intersektorial bat abiatzea ezinbestekoa ikusten genuen eta ikusten dugu, non alderdiez gain, sindikatu eta enpresa ordezkariek eta herri eragile nagusiek parte hartu beharko luketen.

 

Urkulluk dio Osakidetzak ez duela muga jo eta beste herrialdeko herritarrak artatzeko bere burua eskaini du.

 

Azken datuen arabera ospitaleratzeak eta kutsatuen kopurua jaisten ari direla dirudi egunero hiltzen diren pertsonen kopurua mantentzen den arren. Honek, zuhurtzia guztiarekin, itxaropenerako izpi bat zabaltzen du. Arabako ospitaleetan presioa jaisten ari dela dirudi, nahiz eta UCIetan oraindik pertsonal falta eta langileen gaineko presio handia dagoen. Hala ere, Kubako medikuek zioten bezala “elkartasuna ez da soberan daukazuna ematea, baizik eta daukazuna konpartitzea”. Alegia, zuzena iruditzen zait beste herrialde batzuei eginiko eskaintza hori, elkartasuna eta laguntzeko borondatea inoiz ez daudelako soberan. Oraingoan ere herri hau herri solidarioa dela erakusten ari da eta Osakidetzaren eskaintza hori ere hor kokatuko nuke.

 

Aldi berean elkartasuna ere eskatu beharko genuke egun Osakidetzan dauden gabeziak kubritu ahal izateko. Bereziki, UCIetan langile falta, babes pertsonalerako ekipoak eta test azkarren beharrak.

 

Krisi honek adinekoak jarri ditu jomugan eta zahar egoitza pribatuen inguruan zer esanik eman du…

Bai, birusa gure artean egon aurretik bagenekien adinekoak eta aldez aurretik bestelako gaixotasunak zituztenak arrisku handiagoan egongo zirela. Eta hala izan da. Birusak bereziki kolpatu ditu zahar-egoitzetan zeudenak eta ezin dugu ahaztu Gasteizen, adibidiez, San Martinen foko oso arriskutsua izan dugula. Azken datuen arabera, Araban guztira 88 adineko hil dira horrelako zentroetan, horietako asko sare pribatuan.

Betidanik EH Bildutik salatu dugu egoitza pribatuetako egoera, baliabide askoz gutxiago dituztelako. Eta orain, Madrilen onartutako dekretu bati esker, Arabako Foru Aldundiak egoitza pribatu horien gaineko kontrola eta kudeaketa bere gain hartzeko aukera izan du baina uko egin dio. Hori bai, krisi horrek adineko egoitzen gaineko eztabaida piztu du eta makro egoitzen bideragarritasuna zalantzan jarri du. Pozten gara, etorkizunean honen inguruko hausnarketa sakona egin behar dugulako, etxean arreta ahalik eta gehien luzatzeko eta zentro txikiagoak eta publikoak sortuz.

 

Test-en inguruan eztabaida bizia piztu da azken egunotan. Test nahikoak egiten dira?

Test falta arazo nabarmena izan da epidemiari aurre egiteko. Bistan da ez zaizkiola probak egiten ari sintomak dituzten herritar guztiei, Urkulluk kontrakoa ziurtatu arren. Gabezia horren ondorioz, gaitzaren hedapena ez da behar bezala kontrolatu osasungintzako eta gizarte zerbitzuetako langileena bezalako sektore kritikoetan edo arrisku handienak dituen adineko populazioan. Konfinamendu osteko faseari heltzean gakoetako bat izango da test horiek masiboki egitea, balizko infekzio berriak azkar aurkitu eta beharrezko isolamendu neurriak hartu ahal izateko.

 

Zergatik ez da EAEn beharrezkoa ez zen jarduera oro bertan behera gelditu?

Epe laburreko begirada oker baten ondorioa izan dela esango nuke. Enpresarien zati batek sekulako presioa egin du ahalik eta jarduera ekonomiko gehienak funtzionatzen jarrai zezaten. Eta gobernua, bereziki EAJko agintariak, “zenbat eta jarduera gehiago hobeto” tesi horrekin lerrokatu da. Birusaren transmisioa ahalik eta gehien murrizteko, ordea, nabarmena zen jarduera mailak ahalik eta txikiena izan behar zuela, are gehiago babes materialen eskasia zegoela kontutan izanda eta osasun arlokoak lehentasuna zuela jakinda. Lekuan leku ikusten joan gara eskatzen ziren babes neurriak betetzeko gaitasunik ez izan arren jarraitzeko joera egon dela, langileak egoera irregularrak salatzera behartuz. Azkenean, lanera joateagatik birusa hedatzen jarraitu ote denaren sentsazioa ere badago jendartean, konfinamendua bera luzatu eta kalteak areagotuz.

 

Edonola, Arabako kasuan gogoratu beharra daukagu langileek enpresa handienak ixtea lortu zutela, tartean Mercedes, eta horrek herrialdeko industriaren zati handi baten gelditzea ekarri zuela “de facto” eta horrekin batera milaka langile etxean geratzea. Langileriak lortutako gelditze hori izan da seguruenik gure herrialdean gaitza zabaltzen ez jarraitzeko ekarpen handienetariko bat.

 

Osasun krisiak ondorio oso larriak ditu eta izango ditu. Zeintzuk dira ondorio horiei aurre egiteko EH Bilduk planteatzen dituen neurriak?

EH Bilduk publiko egin berri du eremu sozioekonomikorako eta sanitariorako talka plana non neurri zehatzen bateria oso bat planteatzen den. Hortik haratago nik ideia nagusi batean indarra egin nahiko nuke.

Krisi honen ondorioen dimentsioa oraindik zaila da aurreikusten ez bait dakigu zenbat luzatu daitekeen, baina argi daukaguna da egin beharreko ibilbidea herri gisa egin beharko dugula, eragile sozial, sindikal, ekonomiko eta politiko guztien arteko elkarlana sustatuz. Eta inplementatu beharko ditugun politikak orain arte neoliberalismoaren defendatzaile sutsuek indarrean jarri dituztenen aurkakoak izan beharko direla. Euskal Herrian badaukagu nahikoa gaitasun, elkartasun eta inteligentzia kolektiboa etorriko denari aurre egiteko eta hori inor bazterrean utzi gabe egiteko.

 

 

Nolakoa izan behar da EH Bilduren ustez deskonfinamendua?

Deskonfinamendua progresiboa eta tentu handiz egin beharrekoa izan behar da, osasun irizpideak bidea markatuko dutena. Eta ekidingo duena, atzera bueltatzea. Trantsizio fase bat izan behar ohiko bizimodura bueltatzeko. Kolpera ezingo gara ohiko bizimodura bueltatu, bestela kolektibo gisa, herritarrok egin dugun ahalegina alferrikakoa izango delako. Horretarako Plan bat definitu behar da, osasun publikoak, epidemiologo eta aditu desberdinen irizpideak kontutan hartuaz. Plan horretan, arrisku kolektiboko herritarrak azkenak izango dira etxeetatik ateratzen. Aurreikuspenarekin jokatu behar da eta argi izan behar dugu, denbora luzea eramango duela. Beraz, guztiok pazientziaz eta orain arte bezala erakutsi dugun ardura eta elkartasunarekin jokatzea funtsezko izango da.

 

Zerbait ikasiko dugu krisi honetatik?

Nire ustez krisi honek hainbat gauza argi utzi ditu. Hasteko, elkarren arteko menpekotasuna. Norberaren ongizatea eta osasuna, komunitatearenaren menpe dagoela, alegia. Eta honek erakutsi digu krisi egoera batean bakoitzak bai, baina guztiok ekin behar diogula batera aurrera ateratzeko. Ikasgai honetan herritarrek instituzioek baino nota hobea atera dute zalantzarik gabe: osasungintzako langileek, herritar sareek, ostalariek, dendariek, industriako langileek, nekazariek, suhiltzaileek eta herritarrek orohar, den denek hasi ziren, instituzioek baino lehen, birusaren aurkako neurriak hartzen.

 

Irakaspen honek berdin balio digu birusarentzako edo etorkizun hurbilean izango ditugun herri erronka guztientzako, klima krisia kasu. Horretaz gain, erakutsi digu jendartearentzako funtsezkoak diren kontuetan, osasuna eta zaintzak kasu, oso arriskutsua dela esku pribatuetan uztea. Izaera, kudeaketa, finantzazio eta kontrol publikoa behar dugula, irabazien eta merkatuaren logikatik kanpo. Azken hamarkadetan egon den merkantilizazioak ez dio mesederik egin zaintza sistemari, eta horri buelta bat eman beharko genioke. Baina kontuz, konturatu eta ikasi izanak ez du zertan egikaritzen. Zentzu horretan, datozen urteetan gure biziraupenerako ezinbestekoak diren baliabide eta zerbitzuak zeintzuk diren ongi identifikatu beharko ditugu, eta merkatuaren logikatik ateratzeko saiakera indarrez abiarazi beharko dugu, egongo dira berriro irabazi pribatuen eskuetan uzteko tentazioak eta.

 

https://issuu.com/ehbildugasteiz/docs/elkarrizketa_mikel_otero

ALBISTEAK

Toki erakundeen finantzazioan inposatu nahi duten %25eko murrizketa zorrotza arintzeko formula bat proposatuko dio EH Bildu Arabak Foru Gobernuari

2020-05-25 11:47:00

Arabako Finantza eta Toki Administrazio Lurraldeko Kontseiluan planteatuko du salbuespen gisa beherakada hori datozen urteotan banatu ahal izateko aukera, beti ere modu adostuan eta borondatez

Eudelek diru bilketaren beherakadak toki ogasunetan izango dituen ondorioak arintzeko formulei buruz eztabaidatzeari uko egin dio

2020-05-22 09:39:00

Gehienek ontzat jo dute, Arabako Foru Aldundiak Toki Erakundeen finantzazioa ia %25a murrizteko egindako planteamendua, baina EH Bilduren ustez egon badaude beste aukerak

Añanako nekazaritzako ibilgailuei IAT pasatzea erraztea eskatu du EH Bilduk

2020-05-21 11:00:00

Alde bakarretik, oraingo honetan egun, ordu eta leku bakarra eskaini da nekazaritzako ibilgailu guztiak ikuskatzeko.

EH Bildu-k Aldundiari exijitu dio atzeraeraginezko izaerarekin ordain diezaiela Familia Inguruneko Zaintzarako Prestazio Ekonomikoa eguneko zentroen itxierak kaltetutako pertsonei

2020-05-21 07:53:00

Claudia Venceslao: "Aldundia Gizarte Ongizaterako Foru Erakundeko gizarte-langileekin koordinatu behar da. Modu honetan, pertsona kaltetuak Etxeko Laguntza Zerbitzuan sartzen laguntzea baliatuko litzateke"